حسین سلطانلی، مشاور مرکز تحلیل روابط بین‌الملل و چندفرهنگ‌گرایی، به خبرگزاری آپا گفت که اعلام مشارکت راهبردی میان جمهوری آذربایجان و بریتانیا در چارچوب نشست سران جامعه سیاسی اروپا در دوبلین، علاوه بر آنکه تأیید مهمی بر ماهیت روابط میان دو کشور است، نشان‌دهنده ظرفیت موجود برای ارتقای همکاری‌ها به سطحی بالاتر نیز محسوب می‌شود.
به گفته وی، روابط جمهوری آذربایجان و بریتانیا از مدت‌ها پیش ماهیتی راهبردی داشته و پایه‌های این همکاری بلافاصله پس از بازیابی استقلال جمهوری آذربایجان در بخش انرژی گذاشته شده است.
این کارشناس تأکید کرد: «همان‌طور که در دیدار رهبران دو کشور نیز اشاره شد، روابط میان جمهوری آذربایجان و بریتانیا از مدت‌ها پیش ماهیتی راهبردی داشته است. روابط انرژی که اساس این همکاری را تشکیل می‌دهد، در نخستین سال‌های استقلال ما شکل گرفت. در دوره‌های بعد، به‌ویژه در نتیجه نقش مهم شرکت بی‌پی (BP)، فعالیت کسب‌وکارهای بریتانیایی در جمهوری آذربایجان گسترش یافت. بریتانیا به‌طور مستمر کشوری بوده که بیشترین سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی را در جمهوری آذربایجان انجام داده و تاکنون مجموع حجم سرمایه‌گذاری‌های آن از ۳۹ میلیارد دلار فراتر رفته است.»
حسین سلطانلی خاطرنشان کرد که اگرچه اراده سیاسی میان دو کشور همواره در سطح بالایی بوده، دستور کار همکاری‌های دوجانبه در سال‌های اخیر به میزان قابل‌توجهی گسترش یافته است.
وی اظهار داشت: «یکی از دلایل اصلی این امر، پویایی ایجادشده در نتیجه فعالیت سازوکارهای نهادی مانند کمیسیون بین‌دولتی سالانه تجارت و همکاری اقتصادی است و دلیل دیگر، همگرایی روزافزون منافع طرفین است. هر دو کشور از حامیان قاطع حقوق بین‌الملل و اصول منشور سازمان ملل متحد هستند. حمایت بریتانیا از عادی‌سازی روابط میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان بر اساس اصول حاکمیت و تمامیت ارضی، اهمیت ویژه‌ای دارد.»
این کارشناس یادآور شد که سفر استیون داتی، وزیر مشاور دولت بریتانیا، به منطقه در اوت ۲۰۲۵ بار دیگر موضع لندن در این زمینه و دیدگاه آن نسبت به منطقه را تأیید کرد.
حسین سلطانلی افزود: «جمهوری آذربایجان برای چنین شرکایی اهمیت ویژه‌ای قائل است. تأکید بر اصول «اعتماد» و «شفافیت» در بیانیه راهبردی، دقیقاً بازتاب‌دهنده همین واقعیت است. این اصول طی سال‌ها نقش مهمی در حفظ همکاری میان دو کشور ایفا کرده‌اند.»
این مشاور اظهار داشت که پیشرفت‌های مشاهده‌شده در روابط دوجانبه از اوت ۲۰۲۵ تاکنون نشان می‌دهد که طرفین ضرورت و امکانات ارتقای همکاری‌ها به مرحله‌ای جدید را با وضوح بیشتری درک کرده‌اند.
این کارشناس گفت: «انتصاب وابسته دفاعی مقیم از سوی بریتانیا در جمهوری آذربایجان، پویایی تازه‌ای به همکاری‌ها در حوزه دفاعی بخشیده است. در حال حاضر، تماس‌های منظمی میان نمایندگان نهادهای ذی‌ربط برقرار می‌شود و همکاری‌ها بر اساس برنامه‌های عملیاتی سالانه توسعه می‌یابد.»
به گفته حسین سلطانلی، توسعه ارتباطات منطقه‌ای، به‌ویژه علاقه بریتانیا به توسعه کریدور میانی، یکی از حوزه‌های آینده‌دار همکاری به شمار می‌رود.
وی خاطرنشان کرد: «تجربه شرکت‌های بریتانیایی در پروژه‌های حمل‌ونقل، لجستیک و زیرساختی کاملاً با واقعیت‌های جدید در حال شکل‌گیری در منطقه مطابقت دارد. این واقعیت‌ها به‌طور فزاینده‌ای بر پایه همکاری و سرمایه‌گذاری‌های پایدار شکل می‌گیرند. بریتانیا پیش‌تر نیز تجربه ارائه حمایت مالی از پروژه‌های مهم در منطقه را داشته است. تأیید قصد آژانس اعتبارات صادراتی این کشور (UK Export Finance) برای ادامه همکاری با منطقه از سوی انس سرور، وزیر مشاور دولت بریتانیا، در جریان سفر وی به جمهوری آذربایجان در اکتبر ۲۰۲۶ نیز نشان‌دهنده همین موضوع است.»
این کارشناس همچنین تأکید کرد که حوزه آموزش نیز جایگاه مهمی در روابط جمهوری آذربایجان و بریتانیا دارد.
حسین سلطانلی اظهار داشت: «در بیانیه مشترک، به نقش ویژه ارتباطات مردم با مردم در شکل‌گیری روابط سازنده میان دو کشور اشاره شده است. دانشگاه‌های بریتانیا همچنان در میان مؤسسات آموزش عالی قرار دارند که دانشجویان آذربایجانی بیشترین تمایل را به تحصیل در آن‌ها دارند. ازاین‌رو، تعهدات مربوط به توسعه همکاری‌های مشخص‌تر میان دانشگاه‌ها و در حوزه‌های پژوهش علمی از اهمیت بالایی برخوردار است. اقداماتی که در این راستا انجام خواهد شد، به حفظ پویایی توسعه روابط دوجانبه در سال‌های آینده کمک خواهد کرد.»
به اعتقاد این مشاور، روابط جمهوری آذربایجان و بریتانیا در حال تبدیل‌شدن به نمونه‌ای از این واقعیت است که دو کشور متعلق به مناطق جغرافیایی متفاوت می‌توانند از طریق اراده سیاسی پایدار و همکاری عملی، الگویی از مشارکت مؤثر ایجاد کنند.
این کارشناس تأکید کرد: «درک ظرفیت موجود در روابط از سوی دو کشور و همچنین بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی جهانی، محافل تصمیم‌گیرنده سیاسی را به تشدید تماس‌ها و تقویت اهمیت عملی و راهبردی همکاری‌ها سوق داده است. با تعیین اولویت‌ها و اهداف جدید از سوی طرفین، فرصت‌های بیشتری نیز ایجاد خواهد شد. این فرصت‌ها به‌تدریج نه‌تنها عرصه دوجانبه، بلکه سطح منطقه‌ای را نیز در بر خواهند گرفت.»
حسین سلطانلی افزود که در شرایطی که بریتانیا همکاری‌های خود را با کشورهای آسیای مرکزی گسترش می‌دهد و روابطش را با ترکیه توسعه می‌بخشد، مشارکت راهبردی جمهوری آذربایجان و لندن می‌تواند در گستره جغرافیایی وسیع‌تری اهمیت پیدا کند.
این کارشناس در پایان گفت: «افزایش فعالیت بریتانیا در مناطق همجوار، اهمیت منطقه‌ای روابط این کشور با جمهوری آذربایجان را نیز تقویت می‌کند. از این منظر، مشارکت جمهوری آذربایجان و بریتانیا می‌تواند از چارچوب دوجانبه فراتر رفته و در بلندمدت به همکاری‌های گسترده‌تر منطقه‌ای کمک کند.»
ما را در تلگرام دنبال کنید
t.me/APA_GA
ما را در اینستاگرام دنبال کنید
ما را در تیک تاک دنبال کنید
ما را در فیسبوک دنبال کنید
ما را در ایکس دنبال کنید
