رونن کراوس، سفیر فوقالعاده و تامالاختیار اسرائیل در جمهوری آذربایجان، در چارچوب سفر خود به گنجه از مجتمع یادبود گنجه بازدید کرد. سفیر اسرائیل در مصاحبه با خبرگزاری آپا در این مجتمع، درباره برداشتهای خود از این بازدید، چشمانداز روابط جمهوری آذربایجان و اسرائیل، اهمیت حفظ حافظه تاریخی و مسیرهای آینده همکاری بین دو کشور صحبت کرد.

– جناب سفیر، سفر شما به گنجه و بازدیدتان از مجتمع یادبود گنجه چه تأثیر و برداشتی بر شما گذاشت؟
– اول از همه، بسیار خوشحالم که دوباره در گنجه حضور دارم. این سومین سفر من به گنجه است. سفرهای قبلی من حدود ۱۲ تا ۱۳ سال پیش انجام شده بود و بازگشت دوباره به اینجا برایم باعث خوشحالی زیادی است. بازدید از این بنای یادبود و مجموعه برای من لحظهای بسیار تأثیرگذار و احساسی بود. زیرا این مکان از نظر زنده نگه داشتن یاد و خاطره افرادی که در جریان حملات به گنجه جان خود را از دست داده یا مجروح شدهاند، اهمیت بسیار زیادی دارد. بهعنوان فردی که از اسرائیل آمدهام، همانطور که همه میدانند، متأسفانه ما نیز از چنین رویدادهای هولناکی رنج بردهایم. این پیوند معنوی میان درد و رنجی که جمهوری آذربایجان تجربه کرده و دردی که اسرائیل متحمل شده است، احساسی است که هر دو کشور آن را بهخوبی درک کرده و برای آن ارزش زیادی قائل هستند. ما همواره یاد و خاطره کسانی را که جان خود را از دست دادهاند، با احترام گرامی خواهیم داشت.

بازدید از این مجتمع یادبود برای من افتخار بزرگی بود. معتقدم سرمایهگذاری جمهوری آذربایجان در زنده نگه داشتن یاد و خاطره افرادی که جان خود را از دست دادهاند و انتقال داستان زندگی و سرگذشت آنان به نسلهای جدیدی که جنگ و دوره درگیریها را تجربه نکردهاند، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. حفظ حافظه تاریخی در ذهن و زندگی مردم، موضوعی است که باید ارزش و اهمیت فراوانی برای آن قائل شد.از اینکه فرصت یافتم از این مکان بازدید کنم و از نزدیک تلاشهای جمهوری آذربایجان برای زنده نگه داشتن این بخش از تاریخ و رساندن آن به افکار عمومی جهان را مشاهده کنم، احساس خوشحالی عمیق و احترام زیادی دارم و خود را مفتخر میدانم.

– در مجتمع یادبود گنجه، چه چیزی بیش از همه شما را تحت تأثیر قرار داد؟
– فکر میکنم دیدن بقایای ساختمانهای ویرانشده، خرسهای عروسکی که روی آنها گذاشته شدهاند و دانستن اینکه در اینجا کودکان نیز مجروح شدهاند، از جمله اینکه در جریان این حملات شش کودک جان خود را از دست دادهاند، یکی از مواردی بود که بهعنوان یک پدر بیشترین تأثیر را بر من گذاشت. همه ما با امید به ساختن آیندهای بهتر برای فرزندان و خانوادههایمان به آینده نگاه میکنیم. متأسفانه دیدن چنین صحنههایی تأثیری بسیار عمیق و شخصی از نظر روحی و معنوی بر من گذاشت.

– همکاری موجود بین جمهوری آذربایجان و اسرائیل و آینده روابط میان دو کشور را چگونه ارزیابی میکنید؟
– همانطور که اشاره شد، روابط میان کشورهای ما ماهیتی کاملاً دوستانه دارد. هر دو کشور درک بسیار خوبی از یکدیگر دارند و در زمینه تحقق حداکثری ظرفیتهای این روابط، دیدگاه مشترکی دارند. همکاری میان کشورهای ما از حوزههای انرژی و دفاع آغاز شده و حوزههایی مانند امنیت سایبری و هوش مصنوعی، گردشگری، کشاورزی، مدیریت منابع آب و بسیاری زمینههای دیگر را نیز در بر میگیرد. من باور دارم که در دوره پیش رو نیز به توسعه هرچه بیشتر این روابط ادامه خواهیم داد. یکی از نکات مهمی که باید بهطور ویژه مورد تأکید قرار گیرد، جامعه یهودیان ساکن جمهوری آذربایجان است. این جامعه قرنهاست در این کشور در فضایی سرشار از صلح و احترام متقابل زندگی کرده و سهم خود را در توسعه روابط میان کشورهای ما ایفا کرده است. همزمان، دیاسپورای جمهوری آذربایجان در اسرائیل نیز نقش مهمی در تقویت این روابط دارد. همین دو عامل، پلی مستحکم میان کشورهای ما ایجاد کرده و جمهوری آذربایجان و اسرائیل را بیش از پیش به یکدیگر نزدیک میکند.
– در چارچوب سفر خود به گنجه، چه فرصتهای جدیدی برای توسعه همکاریها در چه زمینههایی میبینید؟

– اول از همه، با توجه به اینکه گنجه دومین شهر بزرگ جمهوری آذربایجان است، سفر به این شهر و آشنایی نزدیک با تاریخ و میراث فرهنگی غنی آن، بهویژه میراث نابغهای همچون نظامی گنجوی و همچنین دیگر شخصیتهای برجسته، از اهمیت زیادی برخوردار است. همزمان، بررسی فرصتهای جدید برای توسعه همکاریهای تجاری و اقتصادی میان اسرائیل و جمهوری آذربایجان نیز بسیار مهم است. امیدوارم در نتیجه این سفر، همکاریهای ما در حوزه علمی و دانشگاهی نیز بیش از پیش گسترش یابد. بهویژه معتقدم همکاری موجود میان دانشگاه دولتی کشاورزی جمهوری آذربایجان در گنجه و نهادهای مختلف اسرائیلی بیش از پیش توسعه خواهد یافت. همچنین امیدوارم این سفر زمینهساز اجرای ابتکارهای جدید شود و سهم مهمی در تقویت و غنیتر شدن هرچه بیشتر روابط میان کشورهای ما داشته باشد.
فواد ناظماوغلو