سیاست

صفحه اصلی

سیاست

مقام کلیسای مقدس روم: فرصت‌های جدیدی برای همکاری با جمهوری آذربایجان فراهم شده است – مصاحبه

30 ژوئیه 2026 11:32 (UTC +04:00)

مصاحبه خبرگزاری آپا با اسقف اعظم جیووانی چزاره پاگاتزی، بایگان و کتابدار کلیسای مقدس روم:

- در ابتدا از شما تشکر می‌کنیم که پیشنهاد مصاحبه ما را پذیرفتید. مدتی پیش سفر شما به جمهوری آذربایجان انجام شد. آیا می‌توانید برداشت کلی خود را از این سفر بیان کنید؟ نتایج سفرتان را چگونه ارزیابی می‌کنید و درباره دیدارهایی که در این چارچوب برگزار شد چه می‌توانید بگویید؟

- هیأت نمایندگی ما متشکل از رئیس آرشیو رسولی واتیکان، رئیس کتابخانه رسولی واتیکان و من بود. هر سه نفر ما جمهوری آذربایجان را با احساس رضایت عمیق ترک کردیم. ما با ملتی آشنا شدیم که دارای تاریخ کهن، در عین حال مدرن، برخوردار از کرامت بالا و دارای فرهنگی غنی است. نتایج این سفر بسیار امیدوارکننده است. از یک سو، این سفر روابط مستحکم و از پیش موجود میان دو نهاد واتیکانی که من ریاست آن‌ها را بر عهده دارم و جمهوری آذربایجان را بیش از پیش تقویت کرد و از سوی دیگر، مسیرهای جدیدی برای همکاری‌های آینده مشخص شد.

- روابط میان جمهوری آذربایجان و سریر مقدس را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ به نظر شما در سال‌های آینده ظرفیت گسترش همکاری‌ها در چه زمینه‌هایی وجود دارد؟

- از دیدگاه دو نهاد واتیکانی که من ریاست آن‌ها را بر عهده دارم ــ آرشیو رسولی واتیکان و کتابخانه رسولی واتیکان ــ این روابط بسیار خوب و امیدوارکننده است. در اساس این روابط، پیش از هر چیز، همکاری فرهنگی قرار دارد. جمهوری آذربایجان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، مکانی است که در آن ملت‌ها و فرهنگ‌های مختلف به هم می‌رسند. همین ویژگی به آذربایجان امکان می‌دهد اهمیت آرشیو رسولی واتیکان و کتابخانه رسولی واتیکان را که حافظ و ترویج‌کننده خاطره نه تنها کلیسا، بلکه تمام بشریت هستند، بهتر درک کند.

- در ۱۵ سال گذشته همکاری نزدیکی میان بنیاد حیدر علی‌اف و واتیکان برقرار شده و شماری از پروژه‌های موفق اجرا شده است. این همکاری را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ به نظر شما، چه ارزش‌های بنیادینی طرفین را به هم پیوند می‌دهد؟

- حمایت سنجیده و سخاوتمندانه بنیاد حیدر علی‌اف از آرشیو رسولی واتیکان و کتابخانه رسولی واتیکان در دوره گذشته و همچنین در حال حاضر، به تحقق شماری از پروژه‌های مهم کمک کرده است. من معتقدم که حتی خود روند تدوین توافق‌نامه‌های پروژه‌ها، یعنی در نظر گرفتن نیازها و حساسیت‌های طرفین بر اساس احترام متقابل، نشانه‌ای از دوستی است. نتایج ارزشمند و زیبایی که برای همه طرف‌های مشارکت‌کننده سودمند است نیز دقیقاً از چنین روابط دوستانه‌ای سرچشمه می‌گیرد.

- جمهوری آذربایجان به‌طور فعال گفت‌وگوی میان‌ادیانی و میان‌فرهنگی را ترویج می‌کند و در این راستا با شرکای بین‌المللی کنفرانس‌ها و مجامع مشترکی برگزار می‌کند. این فعالیت‌ها توسط سریر مقدس با استقبال و ارزیابی مثبت روبه‌رو شده است. در باکو شرایط مناسبی برای جامعه کاتولیک فراهم شده و کلیسای مریم مقدسِ بارداری بی‌عیب و نقص با حمایت دولت فعالیت می‌کند. به نظر شما برای تقویت هرچه بیشتر مشارکت میان جمهوری آذربایجان و سریر مقدس چه ابتکارات مشخصی می‌تواند اجرا شود؟

- من تنها می‌توانم از دیدگاه دو نهادی که ریاست آن‌ها را بر عهده دارم صحبت کنم. فرهنگ، فضای عمومی بزرگ، باز و مهمان‌نوازی است که در آن انسان‌ها، ملت‌ها و همه طرف‌های دارای نیت خیر می‌توانند یکدیگر را بشناسند و ارج بگذارند. کسانی که در تشکیل و تداوم این فضا مشارکت می‌کنند، در عین حال به تقویت گفت‌وگوی میان‌ادیانی و صلح نیز خدمت می‌کنند.

- در جمهوری آذربایجان میراث دینی مسیحی گسترده‌ای توسط دولت حفاظت و مرمت می‌شود. علاوه بر این، به دستور رئیس‌جمهور الهام علی‌اف، در حال حاضر دومین کلیسای کاتولیک با نام مقدس پاپ ژان پل دوم در باکو در حال ساخت است. این ابتکارات را چگونه ارزیابی می‌کنید و به نظر شما این اقدامات از منظر تعهد جمهوری آذربایجان به گفت‌وگوی میان‌ادیانی و تسامح دینی چه پیامی دارد؟

- وجود یک نهاد رسمی دولتی که گفت‌وگو میان جوامع دینی فعال در جمهوری آذربایجان را ترویج می‌کند، نشان‌دهنده این اراده دولت است که هر دین را واقعاً به عنوان یک شریک آزاد به رسمیت بشناسد. هر دین تنها زمانی می‌تواند آزادانه فعالیت کند که به پویایی طبیعی فعالیت اجتماعی آن احترام گذاشته شود و درخواست‌های قانونی آن در چارچوب قوانین، بر اساس مقرراتی که به‌طور یکسان برای همه شهروندان از سوی دستگاه دولتی اعمال می‌شود، مورد بررسی قرار گیرد.

- در کتابخانه رسولی واتیکان ارزشمندترین دست‌نوشته‌ها و اسناد تاریخ بشریت نگهداری می‌شود. به نظر شما مهم‌ترین گوهرهای این گنجینه کدام‌اند؟ در این کتابخانه همچنین دست‌نوشته‌هایی مرتبط با جمهوری آذربایجان و منطقه نگهداری می‌شود. علاوه بر این، در آرشیو رسولی واتیکان مکاتباتی میان پاپ‌های روم و حاکمان قرون وسطایی آذربایجان، از جمله شاه اسماعیل ختایی، بنیان‌گذار و حاکم دولت صفوی، وجود دارد. درباره اهمیت تاریخی این اسناد چه می‌توانید بگویید؟ آیا در آینده، در چارچوب همکاری‌های فرهنگی و علمی، امکان ارائه نسخه‌هایی از این مکاتبات به جمهوری آذربایجان وجود دارد؟

- این پرسش شما بار دیگر نکته مهمی را که پیش‌تر بر آن تأکید کردم، تأیید می‌کند: آرشیو رسولی واتیکان و کتابخانه رسولی واتیکان تنها حافظه کلیسا نیستند، بلکه حافظه تمام جهان هستند. بنابراین، حمایت از چنین نهادهایی در واقع به معنای توجه به حافظه تاریخی ملت خود است. معتقدم در چارچوب همکاری‌های علمی موجود و با رعایت کامل قوانین جاری سریر مقدس، می‌توان در آینده امکان به اشتراک‌گذاری نسخه‌هایی از برخی اسناد را بررسی کرد.