در ماههای اخیر، تعداد اخبار جعلی و تحریفشده درباره آذربایجان در رسانههای ترکیه رو به افزایش بوده است. اکنون باور اینکه این یک تصادف یا ابتکار شخصی برخی از غولهای رسانهای است، بسیار دشوار است. اگر قبلا این را تحریکی از سوی خود برخی سازمانهای رسانهای یا نیروهای خاص میدانستیم، اکنون معتقدیم که این کار به صورت هدفمند انجام میشود.
زیرا با وجود انکارها و اظهارات مداوم طرف آذربایجانی، انتشار اخبار جعلی همچنان ادامه دارد.
بیانیههای رسمی آذربایجان
از ابتدای امسال، اخبار جعلی درباره آذربایجان در مقاطع مختلف در رسانههای ترکیه منتشر شده است. از ابتدای این ماه، "کمپین اخبار جعلی" حتی بیشتر تشدید شده است. اخبار جعلی با عنوان "اگر اسرائیل در یوروویژن ۲۰۲۶ نباشد، ما هم نیستیم" از طرف دولت آذربایجان در برخی از نهادهای رسانهای ترکیه و حسابهای رسانههای اجتماعی شروع به انتشار کرد. در ابتدا، این اطلاعات در وبسایتهای ترکیهای که خوانندگان زیادی ندارند و تیراژ پایینی دارند، منتشر شد. آژانس آپا به این خبر واکنش نشان داد و نوشت که این اطلاعات جعلی است.
اما همکاران ما در ترکیه آرام نگرفتند. این خبر جعلی به وبسایتهای پرطرفدارتر و سپس به بحثهای تلویزیونی منتقل شد. آژانس رسانههای آذربایجان بیانیهای صادر کرد و اعلام کرد که این خبر جعلی است.
همکاران ترکیه ای ما ادامه دادند. این بار، در پاسخ به سؤالی از رسانههای آذربایجانی در کنفرانس مطبوعاتی مسابقه آواز یوروویژن نوجوانان، کمیته برگزارکننده بار دیگر اعلام کرد که چنین بحثی و چنین تصمیمی وجود ندارد. این خبر جعلی است!
پس از این بیانیه، روزنامههای ترکیهای "حریت" و "صباح" دوباره همان دروغ را تکرار کردند. ناطق محمدلی، معاون مدیر آژانس رسانهای آذربایجان، در مصاحبهای با آپا گفت که چنین اطلاعاتی با روابط دوجانبه ما و مفهوم یک پلتفرم رسانهای مشترک مغایرت دارد: "طرف آذربایجانی بارها اعلام کرده است که این خبر جعلی است."
همه در ترکیه، در آذربایجان و احتمالاً در جهان میدانند که روزنامههای "صباح" و "حریت" و همچنین ایستگاههای تلویزیونی که در مورد این خبر جعلی بحث میکنند، به مقامات فعلی ترکیه نزدیک هستند.
تصاویر سازمان ملل و اطلاعات نادرست
آنچه تعجبآور است این است که بار دیگر، حادثهای که تابحال اتفاق نیفتاده بود، رویدادی که در مقابل تمام جهان در سازمان ملل رخ داد و در رسانههای ترکیه تحریف شد. طبق اطلاعات منتشر شده در برخی رسانهها و شبکههای اجتماعی در ترکیه، یک عکس و خبر جعلی منتشر شده که ادعا میکند یک هیئت رسمی آذربایجانی در میان کسانی بوده که به سخنرانی نخست وزیر اسرائیل، نتانیاهو، که سخنرانیاش در مجمع عمومی سازمان ملل توسط تعدادی از کشورها تحریم شده بود، گوش میدادند. با این حال، مذاکرات سازمان ملل به صورت زنده پخش میشود و میتوان آن را در وبسایت سازمان ملل مشاهده کرد. هر کسی میتواند تماشا کند. در عین حال، تمام رسانههای جهان در جلسه سازمان ملل شرکت کردند، نه فقط رسانههای ترکیه. آذربایجان نیز با یک هیئت رسانهای بزرگ در آنجا حضور داشت. آژانسها و کانالهای تلویزیونی برجسته آذربایجانی سفر رئیس جمهور از نیویورک را پوشش دادند. چگونه ممکن است که چنین اخبار جعلی در چنین رویدادی علنی و در مقابل دیدگان همه تهیه و پخش شود؟ همه دیدند که هنگام سخنرانی نتانیاهو، هیچ هیئت آذربایجانی در سالن حضور نداشت. رسانههای ترکیه با ویرایش این عکسها و انتشار اخبار با عکسهای جعلی چه مزیتی میتوانند به دست آورند؟
چرا مقامات ترکیه سکوت کردهاند؟
سازمان جدیدی تحت نظر نهاد ریاست جمهوری در ترکیه برای مبارزه با اطلاعات نادرست تأسیس شده است. علاوه بر این، ترکیه دارای یک آژانس مطبوعات و اطلاعات (اداره کل مطبوعات و اطلاعات) است. وجود این ادارات نشان میدهد که مقامات ترکیه به موضوع اخبار جعلی حساس هستند. اما چگونه ممکن است که این خبرگزاریها که بلافاصله در مورد اخبار یا عکسهای جعلی معمولی در ترکیه بیانیه صادر میکنند، در مورد اطلاعات جعلی منتشر شده در مورد آذربایجان اظهار نظر نمیکنند؟ علاوه بر این، بیانیههای آژانسهای رسمی آذربایجان و رسانههای معتبر در این مورد نیز نادیده گرفته میشود؟
به همین مناسبت، آپا سوالی را در مورد اخبار جعلی اخیر و دلیل عدم واکنش به این موضوع را به ادارات طرح کرد. هنوز هیچ پاسخی به این سوال داده نشده است.
آیا هنوز به یک پلتفرم رسانهای مشترک نیاز است؟
آذربایجان و ترکیه یک پلتفرم رسانهای مشترک برای تبادل اطلاعات، همکاری نزدیکتر بین سازمانهای رسانهای هر دو کشور و مبارزه مشترک با اخبار جعلی ایجاد کردهاند. هدف اصلی این پلتفرم، فراهم کردن امکان تبادل اطلاعات توسط رسانههای دو کشور بدون نیاز به رسانههای کشورهای ثالث و در نتیجه جلوگیری از اخبار جعلی و انحراف اطلاعات است. اگر اخبار جعلی به طور مداوم توسط خود رسانههای ترکیه منتشر شود و اگر اظهارات رسانههای آذربایجانی مورد توجه قرار نگیرد، صحبت در مورد اهمیت یک پلتفرم رسانهای مشترک بیفایده است.
رسانههای ترکیه پس از رسانههای ایران و روسیه
این سوال مطرح میشود که تمایل رسانههای ترکیه برای از دست دادن حوزه نفوذ خود در آذربایجان به چه چیزی مربوط میشود. اطلاعات هر سازمان رسانهای رویداد سازمان ملل را پوشش میداد، همچنین نشان میداد که هیئت آذربایجانی هنگام سخنرانی نتانیاهو در سالن حضور نداشت. همچنین اخبار جعلی در مورد یوروویژن.
در چنین شرایطی، اخبار دروغ منتشر شده توسط رسانههای ترکیه در مورد آذربایجان باعث میشود که آنها جایگاه خود را در کشور از دست بدهند. آنها مانند رسانههای روسیه و ایران، جایگاه یک منبع غیرقابل اعتماد را به دست میآورند. زیرا آنچه امروز در رسانههای روسیه و ایران نوشته میشود، برای ما اهمیتی ندارد. تقریباً به آنها ارجاع داده نمیشود. بنابراین، رسانههای ترکیه نیز در حال از دست دادن اقتدار خود هستند و در جامعه آذربایجان هیچ اعتمادی به آنها وجود ندارد. سوال این است: چرا رسانههای ترکیه به این نیاز دارند؟
احترام به خطوط قرمز
آنچه رسانههای آذربایجانی میدانند و آنچه هنگام تلاش برای تحقیق به دست میآورند، همیشه میتواند جنجال ایجاد کند. امروزه، رسانههای آذربایجانی منبع مرجع مستقلی برای منابع خارجی هستند.
این رسانهها میتوانند در مورد کشتیرانی و منافع اسرائیل و ترکیه در مدیترانه، منافع آنها در همکاری اقتصادی و در برخی موارد گفتگوهای غیررسمی آنها در مورد مسائل منطقهای بنویسند و تحقیق کنند. این اصلاً دشوار نیست. همانطور که ما توانستهایم تحقیقات و اخبار مربوط به روسیه، ایران و فرانسه را که در کرملین، الیزه و تهران مورد بحث قرار گرفته است، فاش کنیم. آنکارا نیز میتواند شامل این حال شود.
اما آذربایجان همیشه موفق شده است خطوط قرمز را هم در سیاست دولتی و هم در سیاست رسانهای حفظ کند. توصیه میشود ترکیه نیز با حساسیت به این موضوع نزدیک شود. در غیر این صورت، رسانههای ترکیه میتوانند با اخبار بیاساس و جعلی، جایگاه خود را در آذربایجان کاملاً از دست بدهند.
ما را در تلگرام دنبال کنید
t.me/APA_GA
ما را در اینستاگرام دنبال کنید
ما را در تیک تاک دنبال کنید
ما را در فیسبوک دنبال کنید
ما را در ایکس دنبال کنید
