در روزهای ۶ و ۷ اکتبر، شهر قَبله میزبان دوازدهمین اجلاس سازمان کشورهای تورک زبان بود. این رویداد دو روزه رهبران ترکیه را گرد هم آورد و به عنوان بستری مهم برای تعیین مسیرهای استراتژیک آینده عمل کرد.
این اجلاس که با شعار "صلح و امنیت منطقهای" برگزار شد، با صحبت از موضعی متحد در زمانی که تنشهای ژئوپلیتیکی رو به افزایش است، نشانگر سهم کشورهای تورک در ثبات و امنیت جمعی بود. در این نشست تصمیماتی برای تعمیق همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، حمل و نقل، دفاعی و بشردوستانه گرفته شد. به ویژه، کریدور مرکزی و مسائل امنیتی منطقهای از موضوعات اصلی بحث بودند.
اجلاس قبله از نظر تقویت وحدت تورک، افزایش اعتبار بینالمللی سازمان و انتقال همگرایی به مرحلهای جدید، حائز اهمیت بود. رئیس جمهور الهام علیاف در سخنرانی خود در این اجلاس تأکید کرد که این سازمان با قدرت سیاسی، اقتصادی و نظامی خود که مبتنی بر ارزشهای مشترک است، به یک مرکز استراتژیک در عرصه جهانی تبدیل شده است.

رئیس جمهور خاطرنشان کرد: «امروز، سازمان کشورهای تورک نه تنها یک بستر همکاری است، بلکه به عنوان یکی از مراکز ژئوپلیتیکی جدی در حال شکلگیری است. افزایش اعتبار بینالمللی سازمان ما مایه خرسندی است. ریشههای تاریخی و قومی مشترک، ارزشهای ملی و معنوی مشترک، ما را به عنوان یک خانواده متحد میکند. کشور ما برای حمایت از کار این سازمان، مبلغ ۲ میلیون دلار آمریکا به دبیرخانه اهدا کرده است. ثبات سیاسی و اقتصادی داخلی، موقعیت ژئواستراتژیک مهم، جمعیت مثبت و جمعیت جوان، فرصتهای عالی در زمینه حمل و نقل و لجستیک، منابع طبیعی و همچنین پتانسیل رو به رشد در زمینههای نظامی و نظامی-فنی، سازمان کشورهای تورک را به یک بازیگر مهم در عرصه جهانی تبدیل میکند.»

به گفته ائلخان شاهیناوغلو، تحلیلگر سیاسی، اجلاس قَبله اهمیت استراتژیک کشورهای تورک را به عنوان یک مرکز قدرت واحد برای امنیت منطقه نشان داد: «همکاری در چارچوب سازمان کشورهای تورک که در سال ۲۰۰۹ در شهر نخجوان تأسیس شد، در همه زمینهها گسترش یافته است. تصادفی نیست که موضوع اصلی این اجلاس «صلح و امنیت منطقهای» بود. این موضوع انتخاب شد زیرا احتمال سرایت جنگ از مناطق اطراف به منطقه وجود دارد و برای جلوگیری از این امر، کشورهای تورک نیاز به گسترش همکاری در زمینه امنیت دارند. علاوه بر روابط سیاسی و اقتصادی، باید راههای همکاری بین کشورهای تورک در زمینه نظامی و فنی جستجو شود. این شامل بخش عمده از جمله رزمایشهای نظامی مشترک گرفته تا همکاری در زمینه نظامی-فنی میشود. رئیس جمهور الهام علیاف، در سخنرانی خود در نشست سازمان کشورهای تورک در قبله، بر لزوم افزایش همکاری در زمینههای نظامی و دفاعی بین کشورهای عضو نیز تأکید کرد. رئیس جمهور در سخنرانی خود خاطرنشان کرد که «برای کشورهای تورک بسیار مهم است که به عنوان یک مرکز قدرت واحد عمل کنیم»، «توسعه بدون تضمین امنیت غیرممکن است»، «همکاری در زمینههای نظامی و نظامی-فنی بین کشورهای ما بسیار مهم است. در دنیای امروز، قدرت نظامی عامل کلیدی در استقلال و تمامیت ارضی هر کشوری است.»
میزبانی آذربایجان: نمایشی از قدرت سیاسی و نمادین

میزبانی آذربایجان از این اجلاس، جایگاه پیشرو این کشور در جهان تورک را بار دیگر تأیید کرد. انتخاب قَبله برای این اجلاس تصادفی نیست. این شهر، یکی از قدیمیترین مراکز فرهنگی آذربایجان، مکانی ایدهآل هم از نظر نمادگرایی تاریخی و فرهنگی و هم از نظر موقعیت جغرافیایی استراتژیک است. در طول این میزبانی، رئیس جمهور الهام علیاف چندین دیدار دوجانبه مهم برگزار کرد. مذاکرات با سادیر جاپاروف، رئیس جمهور قرقیزستان، ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان، ارسین تاتار، رئیس جمهور جمهوری تورک قبرس شمالی، بینالی ییلدیریم، رئیس شورای ریش سفیدان سازمان و کوبانیچبک عمرعلیاف، دبیرکل این سازمان، پایه و اساس تعمیق بیشتر همکاریها در درون این سازمان را بنا نهاد. آذربایجان از طریق این اجلاس، خود را نه تنها به عنوان میزبان، بلکه به عنوان یک آغازگر و بازیگر هدایتکننده نیز معرفی کرد. سخنرانیها و پیشنهادات الهام علیاف به یکی از عناصر اصلی تعیینکننده محتوای همکاریهای سیاسی و اقتصادی آینده در جهان تورک تبدیل شد.
رئیس جمهور الهام علی اف کشورهای ترک زبان را در قره باغ نیز متحد می کند

ابتکارات استراتژیک رئیس جمهور الهام علی اف، که کشورهای عضو سازمان کشورهای تورک را حول یک اراده سیاسی واحد و اهداف مشترک در قره باغ متحد میکند، همچنین پایههای یک مرحله تاریخی جدید را بنا مینهد. امروزه، قره باغ به نمادی زنده از همبستگی، وحدت سیاسی و ادغام استراتژیک جهان تورک تبدیل شده است.
ترکیه از زمان آزادسازی قره باغ از نزدیک در بازسازی منطقه مشارکت داشته است. ساخت فرودگاه بینالمللی فضولی به نمادی از قدرت مشترک دو کشور برادر تبدیل شده است. علاوه بر این، شرکتهای ترکیهای به عنوان پیمانکار به طور فعال در بازسازی زیرساختهای جادهای، آب و انرژی در سرزمینهای آزاد شده مشارکت دارند.
این ابتکارات همچنین به عنوان نمونهای برای سایر کشورهای تورک عمل کرده است. در سال ۲۰۲۳، ازبکستان مدرسهای به نام میرزا اولوق بیگ در فضولی برای ۹۶۰ دانشآموز ساخت و این مدرسه با حضور روسای کشورها افتتاح شد. در سال ۲۰۲۴، قزاقستان مرکز خلاقیت کودکان «کورمانغازی» را در فضولی راهاندازی کرد و قرقیزستان مدرسهای برای ۵۲۸ دانشآموز در روستای خیدیرلی آغدام ساخت. مجارستان، کشور ناظر سازمان امنیت و همکاری اروپا، در بازسازی روستای سلطانلی جبرائیل مشارکت دارد. در اجلاس قَبله اعلام شد که ترکمنستان مسجدی در فضولی خواهد ساخت و مراسم کلنگزنی آنلاین برگزار شد.
همه این پروژهها همبستگی کشورهای تورک در قرهباغ را به سطح عملی میرساند، قدرت وحدت سیاسی را با نتایج ملموس نشان میدهد و پایه و اساس یک واقعیت ژئوپلیتیکی جدید در منطقه را تقویت میکند.