دولت اسرائیل روند پیشبرد ابتکار بهرسمیت شناختن رویدادهای سال ۱۹۱۵ مربوط به ارامنه بهعنوان «نسلکشی» را متوقف کرده است.
نشریه یونانی «ProtoThema» مینویسد که دلیل اصلی این تصمیم، خطر وخامت روابط اسرائیل با جمهوری آذربایجان، شریک راهبردی اسرائیل بوده است.
در این مقاله آمده است که در پایان ماه ژوئن، وزارت امور خارجه اسرائیل ابتکاری را برای بهرسمیت شناختن رویدادهایی که در دوران جنگ جهانی اول در امپراتوری عثمانی رخ داده بود، بهعنوان «نسلکشی ارامنه» مطرح کرد و دولت نیز از آن حمایت کرد. با این حال، برای اجرایی شدن این سند، تأیید کنست (پارلمان اسرائیل) نیز لازم بود.
به گفته سویتلانا کوشنیر، تحلیلگر سیاسی که این نشریه به او استناد کرده است، هدف اصلی این اقدام، اعمال فشار سیاسی بر ترکیه بود. نویسنده خاطرنشان میکند که اسرائیل از این طریق تلاش داشت به اظهارات شدیداً ضداسرائیلی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در ارتباط با جنگ غزه پاسخ دهد.
اما جمهوری آذربایجان بهشدت با این ابتکار مخالفت کرد. باکو رسماً اعلام کرد که چنین اقداماتی به آشتی کمک نمیکند، بلکه برعکس، اختلافات در منطقه را عمیقتر کرده و مانع صلح پایدار میشود. جمهوری آذربایجان از دولت اسرائیل خواست تصمیم خود را مورد بازنگری قرار دهد.
در این مقاله آمده است که نمایندگان جامعه یهودیان جمهوری آذربایجان، همچنین شماری از سیاستمداران و کارشناسان اسرائیلی نیز با این ابتکار مخالفت کردهاند. آنان اعلام کردهاند که این اقدام به مشارکت راهبردی میان جمهوری آذربایجان و اسرائیل ضربه خواهد زد.
افرايیم اینبار، رئیس مؤسسه مطالعات راهبردی و امنیتی اسرائیل، این ابتکار را «بیاهمیت و اشتباهی کودکانه» خوانده و تأکید کرده است که تلاش برای ارسال پیام به ترکیه نباید روابط باکو را به خطر بیندازد.
در این مقاله همچنین اشاره شده است که رهبری ارمنستان نیز در دوره اخیر اعلام کرده که از تبدیل شدن رویدادهای سال ۱۹۱۵ به ابزار سیاسی توسط کشورهای دیگر حمایت نمیکند. نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، گفته است که سیاسیسازی این موضوع با منافع ارمنستان سازگار نیست.
«ProtoThema» مینویسد که بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانههای اسرائیلی، باکو این ابتکار را «عبور از خط قرمز» ارزیابی کرده است. در نتیجه، اسرائیل با در نظر گرفتن موضع قاطع جمهوری آذربایجان و تأثیرات احتمالی آن بر روابط دوجانبه، پیشبرد این ابتکار در کنست را متوقف کرد.
نویسنده مقاله معتقد است که این رویداد نشاندهنده نقش رو به افزایش جمهوری آذربایجان در سیاست منطقهای و بینالمللی است و نشان میدهد که در موضوعاتی که به منافع شرکای راهبردی این کشور مربوط میشود، موضع باکو بیش از پیش باید مورد توجه قرار گیرد.