مصاحبه گوئی-یوپ سون، مدیر منطقهای سازمان ملل متحد برای اروپا و آسیای مرکزی، با خبرگزاری آپا
برگزاری WUF13 در باکو از اهمیت راهبردی برخوردار است
- در شرایطی که شهرهای جهان با چالشهای فزاینده اجتماعی، اقتصادی و اقلیمی روبهرو هستند، اهمیت برگزاری WUF13 در باکو را چگونه ارزیابی میکنید؟
- برگزاری WUF13 در باکو از اهمیت راهبردی برخوردار است. امروز شهرها در مرکز بسیاری از چالشهای جهانی از جمله تغییرات اقلیمی، نابرابریها، مشکلات مسکن، مهاجرت، کمبود زیرساختها و بازسازی پس از بحرانها قرار دارند. در عین حال، شهرها محل شکلگیری بسیاری از راهحلها نیز هستند.
پس از COP29، میزبانی آذربایجان از WUF13 این کشور را در مرکز گفتوگوهای جهانی درباره شهرنشینی پایدار، تابآوری، اقدامات اقلیمی و توسعه فراگیر قرار میدهد. این رویداد فرصت مهمی را برای دولتها، نظام سازمان ملل، نهادهای مالی بینالمللی و بازیگران محلی فراهم میکند تا به تبادل تجربیات عملی بپردازند و راهحلهای مشخصی را شناسایی کنند که میتواند روند دستیابی به اهداف توسعه پایدار را تسریع کند.
برای منطقه اروپا و آسیای مرکزی، این گفتوگوها اهمیت ویژهای دارد، زیرا بسیاری از کشورها بهطور همزمان بر تحول شهری، تغییرات جمعیتی، فشارهای اقلیمی و گذارهای اقتصادی کار میکنند.
ما دیدگاههای منطقهای قوی را از اروپا و آسیای مرکزی خواهیم آورد
- بهعنوان مدیر منطقهای اروپا و آسیای مرکزی در UNDCO، دفتر شما چه اولویتها و پیامهای کلیدی را به WUF13 خواهد آورد؟
- پیام اصلی ما این است که نمیتوان به شهرسازی پایدار بهعنوان یک بخش مستقل نگاه کرد. سکونتگاههای انسانی، جابهجایی، تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی، اشتغال، ادغام اجتماعی، حکمرانی محلی، تحول دیجیتال و زیرساختها همگی به یکدیگر پیوستهاند.
در WUF13 ما بر اهمیت رویکردهای یکپارچه از طریق نظام هماهنگکنندگان مقیم سازمان ملل متحد و اسناد چارچوب همکاری تأکید خواهیم کرد. در اروپا و آسیای مرکزی، تقریباً همه تیمهای کشوری سازمان ملل یا بهتازگی اسناد چارچوب خود را نهایی کردهاند یا در حال آغاز سند چارچوب جدید با دولتها هستند. این اسناد چارچوب در زمانی شکل میگیرند که کشورها با چالشهای توسعهای روزافزون و پیچیدهتری روبهرو هستند و زمان برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار هر روز محدودتر میشود.
بسیاری از اسناد چارچوب جدید اکنون توجه بیشتری به گذار سبز، تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی، شهرسازی پایدار، ادغام اجتماعی، اتصال منطقهای و زیرساختهای پایدار دارند. از اینرو، WUF13 فرصتی بسیار مهم برای تبدیل نتایج این گفتوگوهای جهانی به اقدامات و مشارکتهای عملی میان سازمان ملل متحد، دولتها، نهادهای مالی بینالمللی، مقامات محلی و سایر شرکای توسعهای است.
برای ما، بومیسازی نیز یکی دیگر از اولویتهای مهم است. دستیابی به اهداف توسعه پایدار بیش از پیش به توانمندسازی شهرها و دولتهای محلی از طریق نظامهای دادهای قویتر، سازوکارهای تأمین مالی و ظرفیتهای نهادی وابسته است.
همچنین ما دیدگاههای منطقهای قوی را از اروپا و آسیای مرکزی، از جمله تجربیات مرتبط با گذار سبز، زیرساختهای پایدار و اتصال منطقهای، ارائه خواهیم کرد.
همکاری میان سازمان ملل متحد و آذربایجان دارای ماهیتی قوی، سازنده و رو به گسترشِ راهبردی است
- آذربایجان به یکی از شرکای فعال سازمان ملل متحد در اجرای اهداف توسعه پایدار تبدیل شده است. سطح همکاری موجود میان سازمان ملل متحد و آذربایجان را چگونه ارزیابی میکنید؟
- همکاری میان سازمان ملل متحد و آذربایجان دارای ماهیتی قوی، سازنده و رو به گسترشِ راهبردی است. آذربایجان نشان داده که نسبت به دستورکار اهداف توسعه پایدار تعهدی جدی دارد و توسعه پایدار را بهعنوان یکی از اولویتهای ملی خود تعیین کرده است.
چارچوب جدید مشارکت توسعه پایدار سازمان ملل متحد برای سالهای ۲۰۲۶-۲۰۳۰ که امسال رونمایی شد، منعکس کننده همکاری نزدیک بین دولت و سیستم سازمان ملل متحد است و با اولویتهای توسعهای کشور به عنوان یک کشور با درآمد متوسط همسو است.
این سند چارچوب جدید بهصورت راهبردی بر دو اولویت اصلی تمرکز دارد: نخست، ترویج رشد فراگیر اجتماعی ـ اقتصادی و توسعه انسانی، از جمله حمایت قویتر از توسعه انسانمحور، نوآوری، ادغام اجتماعی و ایجاد فرصتها برای گروههای آسیبپذیر. دوم، با توجه به اهمیت روزافزون پایداری زیستمحیطی، سازگاری با تغییرات اقلیمی و تحول پایدار اقتصادی، بر ترویج تابآوری اکوسیستمها و اقلیم، توسعه سبز و گذار عادلانه تمرکز دارد.
همکاری ما با آذربایجان همچنین حوزههایی مانند بومیسازی اهداف توسعه پایدار، دیجیتالیسازی، مشارکت جوانان، نوآوری، توسعه پایدار شهری و اتصال منطقهای را نیز در بر میگیرد.
آذربایجان همچنین با میزبانی از COP29 و WUF13 و نیز مشارکت در ابتکارات همکاری منطقهای مانند برنامه ویژه اقتصادهای کشورهای آسیای مرکزی (SPECA)، نقش فعالی در پیشبرد گفتوگوی منطقهای و بینالمللی درباره توسعه پایدار ایفا کرده است. در این راستا، از دولت آذربایجان بهدلیل اهدای ۳٫۵ میلیون دلار آمریکا به صندوق امانی چندشریکی SPECA قدردانی میکنیم. این بسترها فرصتهای مهمی برای تقویت گفتوگو و مشارکتها در زمینه توسعه پایدار در سراسر منطقه وسیعتر اروپا و آسیای مرکزی فراهم میکنند.
سازمان ملل متحد همچنان به حمایت از همکاریهای اقتصادی منطقهای مرتبط با قفقاز جنوبی ادامه میدهد
- در حال حاضر، مهمترین پروژههای توسعهای مورد حمایت سازمان ملل متحد در جمهوری آذربایجان، بهویژه در زمینههای توسعه پایدار، تابآوری شهری و بازسازی منطقهای، کداماند؟
- نظام سازمان ملل متحد در جمهوری آذربایجان از طیف گستردهای از ابتکارات همسو با اولویتهای توسعه ملی حمایت میکند.
یکی از حوزههای مهم، تابآوری اقلیمی و توسعه پایدار شهری است. بر پایه نیروی محرکه COP29، سازمان ملل متحد از آغاز ابتکار «مسیرهای اقدام چندبخشی بهسوی شهرهای پایدار و سالم» حمایت کرد؛ ابتکاری که از سوی دهها دولت پشتیبانی میشود و رویکردهای یکپارچه در زمینه تابآوری شهری و سازگاری با تغییرات اقلیمی را ترویج میکند.
سازمان ملل متحد همچنین از تلاشها برای بومیسازی اهداف توسعه پایدار، تقویت نظامهای داده، مشارکت جوانان، نوآوری و ابتکارات توسعه فراگیر حمایت میکند.
علاوه بر این، سازمان ملل متحد با مشارکت در صندوق امانی چندشریکی SPECA و سایر سازوکارها، همچنان به حمایت از همکاری اقتصادی منطقهای، اتصال پایدار و گفتوگوی سیاستی مرتبط با قفقاز جنوبی و نیز منطقه گستردهتر اروپا و آسیای مرکزی ادامه مید.
سازمان ملل متحد آماده حمایت از جمهوری آذربایجان است
- جمهوری آذربایجان در حال اجرای تلاشهای گسترده برای بازسازی و ادغام مجدد مناطق آسیبدیده از مناقشه است. از منظر توسعهای سازمان ملل متحد، چه فرصتهایی را در این روند مشاهده میکنید؟
- گستره تلاشهای بازسازی و ادغام مجدد، هم فرصتهای قابلتوجه و هم چالشهای پیچیدهای ایجاد میکند.
فرصتی بزرگ برای ساخت جوامعی پایدار، فراگیر، حساس به تغییرات اقلیمی و آیندهنگر از همان ابتدا وجود دارد. این امر شامل زیرساختهای پایدار، راهکارهای انرژی تجدیدپذیر، رویکردهای شهر هوشمند، سکونتگاههای پایدار، خدمات عمومی و فرصتهای اقتصادی برای جمعیت بازگشته میشود.
در عین حال، بازسازی پس از مناقشه همواره چندبُعدی است. این روند به برنامهریزی بلندمدت، هماهنگی نهادی، ملاحظات زیستمحیطی، انسجام اجتماعی، تأمین معیشت و مشارکت قوی جوامع محلی نیاز دارد.
نظام سازمان ملل متحد آماده است از طریق ارائه تجربه یکپارچه، حمایتهای سیاستی، مشارکتها و بهرهگیری از تجربیات بینالمللی در سایر بسترهای بازسازی در سطح جهان، از جمهوری آذربایجان حمایت کند.
هیچ نهادی بهتنهایی قادر به حل این چالشها نیست
- هماهنگی میان نهادهای سازمان ملل متحد، دولتها و مؤسسات مالی بینالمللی در حل مشکلات شهرسازی و بازسازی پس از مناقشه تا چه اندازه اهمیت دارد؟
- هماهنگی کاملاً حیاتی است. هیچ نهادی بهتنهایی قادر به حل این چالشها نیست.
شهرسازی و بازسازی پس از مناقشه نیازمند راهحلهای یکپارچهای است که تأمین مالی، حمایت سیاستی، تخصص فنی، سرمایهگذاری زیرساختی، ادغام اجتماعی و برنامهریزی بلندمدت را در کنار هم قرار دهد.
نظام هماهنگکننده مقیم سازمان ملل متحد نقش مهمی در گردهمآوردن نهادهای مختلف سازمان ملل، دولتها، مؤسسات مالی بینالمللی، شرکای توسعه و ذینفعان محلی حول اولویتهای مشترک ایفا میکند.
امروزه بیش از پیش مشاهده میکنیم که بازسازی موفق و تحول شهری به مشارکتهای قوی و همسویی میان راهبردهای ملی، اجرای محلی و چارچوبهای تأمین مالی وابسته است.
خود WUF13 نیز بازتابدهنده همین رویکرد است؛ زیرا نظام سازمان ملل متحد، دولتها، مؤسسات مالی بینالمللی، نهادهای محلی، محافل دانشگاهی و جامعه مدنی را پیرامون راهکارهای مشترک شهرسازی گرد هم میآورد.

- منطقه قفقاز جنوبی با چالشهایی مرتبط با تغییرات اقلیمی، مهاجرت و نوسازی زیرساختها روبهرو است. به نظر شما همکاری منطقهای چه نقشی میتواند در حل این مسائل ایفا کند؟
- همکاری منطقهای در سالهای اخیر اهمیت بیشتری یافته است، زیرا بسیاری از این چالشها ماهیتی فرامرزی دارند.
ریسکهای اقلیمی، پویاییهای مهاجرت، اتصال حملونقل، مدیریت منابع آب، کریدورهای تجاری و سامانههای انرژی همگی نیازمند رویکردهای هماهنگ منطقهای هستند.
قفقاز جنوبی ظرفیت قابلتوجهی برای تقویت همکاری در زمینه اتصال پایدار، گذار سبز، تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی، زیرساختهای دیجیتال، کاهش خطر بلایای طبیعی و یکپارچگی اقتصادی دارد.
گفتوگو و همکاری منطقهای همچنین میتواند به اعتمادسازی، ثبات و رفاه مشترک کمک کند.
سازمان ملل متحد بهشدت از بسترهای همکاری منطقهای و تحلیل یکپارچه منطقهای حمایت میکند، زیرا چالشهای توسعه پایدار امروز را نمیتوان بهصورت مجزا و منفرد بهطور مؤثر حل کرد.
جمهوری آذربایجان پیشاپیش جاهطلبی چشمگیری در زمینه دیجیتالیسازی و نوآوری نشان می دهد
- تحول دیجیتال و ابتکارات «شهر هوشمند» در سطح جهانی روزبهروز اهمیت بیشتری پیدا میکنند. کشورهایی مانند جمهوری آذربایجان چگونه میتوانند از تجربیات بینالمللی در این حوزه بهرهمند شوند؟
- کشورهایی مانند جمهوری آذربایجان میتوانند با تطبیق بهترین تجربیات جهانی با واقعیتهای محلی و اولویتهای ملی، بهره فراوانی از تجربیات بینالمللی ببرند.
رویکردهای «شهر هوشمند» تنها به فناوری محدود نمیشود، بلکه به بهبود کیفیت زندگی، خدمات عمومی، بهرهوری انرژی، جابهجایی، پایداری زیستمحیطی، حکمرانی و مشارکت شهروندان نیز مربوط است.
همکاریهای بینالمللی به کشورها این امکان را میدهد که در زمینه حکمرانی دیجیتال، زیرساختهای هوشمند، سامانههای داده شهری، حملونقل سبز، ساختمانهای پایدار و خدمات عمومی دیجیتال تبادل تجربه داشته باشند.
جمهوری آذربایجان پیشاپیش جاهطلبی نیرومندی در حوزه دیجیتالیسازی و نوآوری از خود نشان می دهد. همچنین WUF13 بستری عالی برای تقویت مشارکتها در مناطق مختلف و یادگیری از تجربیات فراهم میکند.
موضوع اصلی این است که اطمینان حاصل شود تحول دیجیتال فراگیر، انسانمحور و همسو با اهداف گستردهتر توسعه پایدار باقی بماند.
WUF13 میتواند به کاتالیزوری مهم برای همکاریهای عمیقتر و بلندمدت تبدیل شود
- پس از WUF13، چه فرصتهای جدیدی را برای همکاری میان جمهوری آذربایجان و نظام سازمان ملل متحد در زمینه توسعه پایدار شهری و مشارکتهای منطقهای مشاهده میکنید؟
- WUF13 میتواند به کاتالیزوری مهم برای همکاریهای عمیقتر و بلندمدت تبدیل شود.
ما فرصتهای چشمگیری را در حوزههایی مانند شهرسازی پایدار، بومیسازی اهداف توسعه پایدار، گذار سبز، زیرساختهای پایدار، سازگاری با تغییرات اقلیمی، نوآوری دیجیتال و تأمین مالی شهری مشاهده میکنیم.
همچنین ظرفیت قابلتوجهی برای گسترش مشارکتها در زمینه اتصال منطقهای، کریدورهای تجاری، پایداری زیستمحیطی و همکاری جنوب ـ جنوب وجود دارد.
افزایش نقشآفرینی بینالمللی و موقعیت راهبردی ـ جغرافیایی جمهوری آذربایجان فرصتهایی را برای مشارکت بیشتر این کشور در گفتوگوی منطقهای و همکاریهای توسعهای در قفقاز جنوبی، آسیای مرکزی و سایر مناطق فراهم میکند.
سازمان ملل متحد متعهد است از طریق حمایت سیاستی یکپارچه، مشارکتها و تبادل دانش، از جمهوری آذربایجان حمایت کند.
WUF13 فرصتی مهم برای ارائه ایدههای جدید است
- چه پیامی برای متخصصان جوان، دانشجویان و سیاستگذاران منطقه که در رویداد WUF13 در باکو شرکت خواهند کرد، دارید؟
- پیام من این است که بهصورت فعال مشارکت کنید، تبادل نظر داشته باشید و درباره آینده شهرها و جوامع با جسارت بیندیشید.
جوانان تنها رهبران آینده نیستند؛ آنها همین امروز نیز در حال شکلدادن به نوآوری، تابآوری، تحول دیجیتال، اقدامات اقلیمی و تغییرات اجتماعی هستند.
چالشهایی که با آنها روبهرو هستیم پیچیدهاند، اما این نسل همچنین خلاقیت فراوان، دانش فناوری و تعهد به توسعه پایدار را با خود به همراه دارد.
WUF13 فرصتی مهم برای یادگیری از تجربیات بینالمللی، ایجاد مشارکتها و ارائه ایدههای جدیدی است که میتوانند به شکلگیری جوامعی پایدارتر، فراگیرتر و تابآورتر کمک کنند.
آینده توسعه شهری تا حد زیادی به توانایی نسل جوان در همکاری میان بخشها، مرزها و حوزههای مختلف برای ایجاد راهحلهایی بستگی دارد که هیچکس را کنار نگذارد.
ایلگار خودیف