روسیه با رسوایی جدیدی در ارتباط با ساختارهای مالی متعلق به روبن واردانیان مواجه شده است؛ فردی که به اتهام اقدامات علیه تمامیت ارضی، حاکمیت، ساختار قانون اساسی جمهوری آذربایجان و همچنین جنایات جنگی، به ۲۰ سال حبس محکوم شده و هماکنون دوران محکومیت خود را در زندانی در باکو سپری میکند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، شرکت آفشور موسوم به «Digimarket» در سال ۲۰۱۳ مبلغ ۳۵ میلیون دلار آمریکا وام برای هتل «DoubleTree by Hilton» در مسکو که توسط شرکت «Avtokoncept Ko» (شرکت با مسئولیت محدود) اداره میشد، اختصاص داده است. اما به دلیل عدم بازپرداخت بدهی، این موضوع تا مرحله دادگاه پیش رفته و روند قضایی آن در سال ۲۰۲۴ آغاز شده است.
در اوایل سال ۲۰۲۶، دادگاه عالی روسیه انتقال این وجوه به خارج از کشور برای طلبکار را ممنوع کرده است.
مشخص شده است که روبن واردانیان پشت این شرکت آفشور قرار دارد. پس از آنکه مشخص شد برای دریافت قانونی این وجوه، شرکت خانوادگی باید بهصورت شفاف و رسمی ثبت شود، این شرکت آفشور بار دیگر در بهار سال ۲۰۲۶ در منطقه اداری ویژه واقع در استان کالینینگراد، این بار با عنوان شرکت «Digimarket» (شرکت با مسئولیت محدود) به ثبت رسیده است.
در ثبت دولتی واحد اشخاص حقوقی روسیه (EGRUL)، همسر روبن واردانیان، ورونیکا زونابند، بهعنوان مالک این شرکت معرفی شده است.
پس از آن، شرکت «Digimarket» با طرح دعوی علیه شرکت «Avtokontsept KO» خواستار وصول بدهی به مبلغ ۵.۱ میلیارد روبل (حدود ۶۴ میلیون دلار آمریکا) شده است و روند رسیدگی قضایی همچنان ادامه دارد.
تحقیقات «Troika Laundromat» چه مواردی را فاش کرده بود؟

پرونده «Digimarket» نخستین رسوایی مالی مرتبط با فعالیتهای آفشور روبن واردانیان نیست. در طول یک دهه گذشته، نام او بارها در تحقیقات بینالمللی در ارتباط با شرکتهای آفشور، طرحهای پیچیده مالی و جریانهای پولی فراملی مطرح شده است.
یکی از تحقیقات بینالمللی درباره واردانیان که بیشترین بازتاب را داشت، پروژه «Troika Laundromat» بود که در سال ۲۰۱۹ توسط پروژه گزارشدهی جرایم سازمانیافته و فساد (OCCRP) و رسانههای همکار آن تهیه شد.
در این تحقیق آمده بود که بانک سرمایهگذاری «Troika Dialog» که واردانیان سالها مدیریت آن را بر عهده داشت، یکی از بازیگران اصلی یک شبکه مالی متشکل از حدود ۷۵ شرکت آفشور بوده است. بر اساس تحقیقات OCCRP، از طریق این شبکه، در فاصله سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۳ حدود ۴.۶ میلیارد دلار آمریکا به کشورهای مختلف منتقل شده است.
نویسندگان این تحقیق اشاره کرده بودند که برای این منظور از قراردادهای تجاری جعلی، گردش صوری کالا و ساختارهای پیچیده شرکتی استفاده شده است. در اسناد، ادعا شده بود که این معاملات تحت عناوینی مانند «کالاهای غذایی»، «محصولات فلزی»، «قطعات یدکی خودرو» و «فاکتورها» ثبت شده بودند، در حالی که جریان واقعی مالی از طریق همین اسناد پنهان شده بود.
گزارش شده بود که در چارچوب تحقیقات OCCRP، خبرنگاران بیش از ۱.۳ میلیون تراکنش بانکی، اطلاعات مربوط به ۲۳۸ هزار شرکت و شخص حقیقی، هزاران ایمیل و قرارداد را بررسی کردهاند. در این پروژه، این شبکه مالی «Troika Laundromat» («رختشویخانه ترویکا») نامیده شده بود.
عملیاتهایی که نام آنها در رسواییهای بزرگ مالی مطرح شده است

در این تحقیق، همچنین به شماری از عملیاتهای بزرگ مالی اشاره شده بود که گفته میشد از طریق شبکه «Troika Dialog» انجام شدهاند.
یکی از این موارد، طرحی موسوم به «کلاهبرداری شرمتیوو» بود OCCRP. نوشته بود که در سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸، در نتیجه افزایش مصنوعی قیمت سوخت هوانوردی، دهها میلیون دلار به بودجه روسیه خسارت وارد شده و بیش از ۲۷ میلیون دلار از وجوه مرتبط با شرکتهای دخیل در این طرح، از حسابهای مرتبط با «Troika Dialog» عبور کرده است.
در این تحقیق همچنین ادعا شده بود که شرکتهای بیمه متهم به فرار مالیاتی، حدود ۱۷ میلیون دلار را از طریق بانک منتقل کردهاند.
یکی دیگر از نکات قابل توجه، اطلاعات مربوط به انتقال ۶۹ میلیون دلار آمریکا به شرکتهایی بود که با سرگئی رولدوگین، نوازنده ویولنسل و فردی که گفته میشود در حلقه نزدیکان ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه قرار دارد، مرتبط دانسته شده بودند.
OCCRP همچنین نوشته بود که بیش از ۱۳۰ میلیون دلار از وجوه شرکتهایی که نامشان در پرونده افشاشده توسط سرگئی ماگنیتسکی، وکیل دادگستری و معروف به پرونده کلاهبرداری مالیاتی ۲۳۰ میلیون دلاری مطرح شده بود، وارد شبکه «Troika Dialog» شده است.
خود واردانیان نیز از این سیستم استفاده میکرد
یکی از بخشهای قابل توجه این تحقیق، ادعاها درباره استفاده روبن واردانیان و خانوادهاش از این شبکه مالی بود. بر اساس اسناد OCCRP، بیش از ۳.۲ میلیون دلار آمریکا از طریق تراکنشهای مرتبط با کارت «American Express» واردانیان، از سوی شرکتهای مختلف آفشور تأمین مالی شده است.
در این تحقیق گفته شده بود که این پولها به حسابهای همسر واردانیان منتقل شده و برای پرداخت هزینه تحصیل فرزندان او در بریتانیا، خرید املاک و مستغلات و سایر مخارج شخصی مورد استفاده قرار گرفته است.
علاوه بر این، در این گزارش اشاره شده بود که مشتریان «Troika Dialog» از خدمات این بانک برای خرید املاک در بریتانیا، اسپانیا و مونتهنگرو، خرید قایقهای تفریحی، آثار هنری گرانقیمت، پرداخت شهریه مدارس معتبر و انجام دیگر معاملات بزرگ مالی استفاده کردهاند.
کارشناسان بینالمللی درباره خطرات طرحهای مالی هشدار داده بودند

در این تحقیق، همچنین به دیدگاه لوئیس شیلی، رئیس مرکز مطالعات تروریسم، جرایم فراملی و فساد در دانشگاه جورج میسون، پرداخته شده بود.
به گفته او، چنین سازوکارهایی که بر پایه معاملات تجاری جعلی شکل میگیرند، یکی از رایجترین روشهای پولشویی در جهان به شمار میروند. شلی تأکید کرده بود که اینگونه سیستمها درآمدهای مالیاتی دولتها را کاهش میدهند، فساد را گسترش میدهند، توسعه اقتصادی را تضعیف میکنند و زمینه پنهانسازی جریانهای مالی غیرقانونی را فراهم میسازند.
این کارشناس اظهار کرده بود که منابع مالی بهدستآمده از طریق چنین سازوکارهایی میتوانند بعدها برای تأمین مالی کمپینهای مختلف نفوذ سیاسی، فعالیتهای انتشار اطلاعات نادرست و سرمایهگذاریهای غیرقانونی مورد استفاده قرار گیرند.
روند قضایی جدید، ادعاهای قدیمی را دوباره مطرح میکند

روند قضایی جاری در روسیه پیرامون شرکت «Digimarket Holdings Limited»، ادعاهای مالی مطرحشده درباره روبن واردانیان را که سالهاست درباره نام او مطرح میشود، بار دیگر به صدر توجهات بازگردانده است.
از یک سو، در اسناد قضایی موضوعاتی مانند ثبت مجدد شرکت، مالکیت ذینفعانه و مطالبات بدهیهای کلان مطرح شده است؛ از سوی دیگر، در تحقیقات بینالمللی روزنامهنگاری، نام او طی سالهای طولانی با شبکههای مالی آفشور مرتبط دانسته شده است.
در حال حاضر روند حقوقی پرونده «Digimarket» ادامه دارد و تصمیم نهایی دادگاه هنوز اعلام نشده است. با این حال، پرونده جدید بار دیگر باعث مطرح شدن مناقشات مالی چندینساله و تحقیقات بینالمللی پیرامون نام روبن واردانیان شده است.