جامعۀ دینی مسیحی آلبان-اودی آذربایجان بیانیهای صادر کرده است.
به گزارش آپا، در بیانیهای منتشر شده توسط رابرت موبیلی، رئیس جامعۀ دینی مسیحی آلبان-اودی آذربایجان، آمده است که اعضای جامعۀ دینی مسیحی آلبان-اودی به عنوان وارث کلیسای مستقل رسولی آلبانی (قفقاز)، واکنشهای دارای روحیۀ تجدیدنظرطلبانه در جامعۀ ارمنستان و محافل سیاسی این کشور نسبت به سفر نمایندگان هیئت دیپلماتیک معتبر در آذربایجان به قرهباغ و زنگزور شرقی، بهویژه معابد گنجاسر و خداونگ متعلق به میراث تاریخی و فرهنگی آلبانی را بهشدت محکوم میکنند.
در این بیانیه خاطرنشان شده است: «ما معتقدیم که ادعای طرف ارمنی، از جمله محافل لابی ارمنی که هنوز از تبلیغات جنگ دست نکشیدهاند، و همچنین نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان و سایر مقامات ارشد این کشور که ادعا میکنند به دستورکار صلح پایبند هستند، مبنی بر معرفی آثار تاریخی آذربایجان مانند گنجاسر و خداونگ به عنوان میراث ارمنی، علاوه بر انکار و تحریف حقایق تاریخی، روند شکنندۀ صلح در حال شکلگیری در منطقه را نیز به مخاطره میاندازد. کمپین هدفمند راه افتاده در ارمنستان علیه سفر نمایندگان هیئت دیپلماتیک نشان میدهد که محافل سیاسی و دینی این کشور در تمایل خود به صلح صمیمی نیستند و همچنان نسبت به حقوق مشروع آذربایجان رویکردی غیرقابل تحمل دارند.»
جامعه اعلام میکند که آلبانیای قفقاز بخش جداییناپذیر دولتداری آذربایجان است و سیاست ارمنستان در انکار میراث تاریخی و فرهنگی آلبانیای قفقاز غیرقابل قبول است:«چنین اقدامات تحریکآمیز ارمنستان، نمودِ استثناگرایی جعلی ملی، تاریخ دروغین و عناصر نژادپرستی است. برخورد غیرقابل تحمل و خصمانه ارمنستان با آلبانیای قفقاز، بهویژه میراث دینی ـ فرهنگی آن، بهوضوح نشان میدهد که ارمنستان از حقیقت هراس دارد. کلیسای آلبانی بهعنوان نخستین کلیسای رسولی قفقاز، مسیر تاریخی طولانی را پیموده و نه تنها در حیات دینی و فرهنگی آذربایجان، بلکه در حیات دینی و فرهنگی سراسر قفقاز، اثری ماندگار بر جای گذاشته است. میراثی که تمدنی بزرگ آفرید و دارای الفبای خود بود، در برابر تمامی حملات، سربلند خواهد ماند و این حملات شکست خواهند خورد. حقایق مسلم را نمیتوان انکار کرد.»
در این بیانیه تأکید شده است که در سال ۳۱۳ میلادی، اورنایر، پادشاه آلبانیای قفقاز، مسیحیت را بهعنوان دین رسمی حکومت پذیرفت و این موضوع از نظر تاریخی شناختهشده است: «صومعه خوداوانگ، که یکی از نمونههای باشکوه معماری آذربایجان به شمار میرود، تاریخی دارد که به قرنهای ششم و هفتم میلادی بازمیگردد. چگونه میتوان تاریخ را تغییر داد و چگونه میتوان آن را جعل کرد؟ حقیقتی انکارناپذیر است که معبد گنجهسر به دستور حسن جلال داولا، شاهزاده آلبانیایی، در سالهای ۱۲۱۶ تا ۱۲۳۸ ساخته شد و در سال ۱۲۴۰ برکت نرسس، پاتریارک آلبانیایی، را دریافت کرد. اهمیت معبد گنجهسر و ارزش ویژه آن برای ما در این است که این مکان محل اقامت کاتولیکوسنشین آلبانی بوده است. شاهزادگان و روحانیان خاندان حسن جلال، از جمله حسن جلال اللهوردیبیگ، در محوطه این صومعه به خاک سپرده شدهاند. متأسفانه، پس از فشارها و تأثیرات گوناگون، با تصمیم سینود تزار در سال ۱۸۳۶ به فعالیت کلیسای حواری آلبانی پایان داده شد و کلیسای ارمنی ـ گریگوری تلاش کرد بخشی از میراث مادی و معنوی آن را از آنِ خود کند. در نتیجه، در آذربایجان، بهویژه در قرهباغ، معابد تاریخی آلبانیایی گریگوریایی شدند و در کنار آثار تاریخی ما، اسناد و مطالب آرشیوی نیز یا نابود شدند یا جعل گردیدند. تلاشها برای ارمنیسازی و تصاحب میراث تاریخی ـ فرهنگی آلبانیای قفقاز، که بخش جداییناپذیر دولتداری آذربایجان است، از طریق انواع بازیهای جعلی، طی یک قرن گذشته به سیاست دولتی ارمنستان تبدیل شده است. نتیجه این امر آن است که در قلمرو کنونی ارمنستان و در سرزمینهایی از آذربایجان که زمانی تحت اشغال بودهاند، حتی یک معبد آلبانیایی نیز با سیمای تاریخی خود، آنگونه که بوده، حفظ نشده است.»
در این بیانیه آمده است که تصاحب میراث تاریخی ـ فرهنگی آلبانیای قفقاز و ایجاد یک تاریخ جعلی برای خود، به معنای رویارویی با گذشته و آینده و تضعیف بنیانهای حسن همجواری و همزیستی مسالمتآمیز است: «ادامه این سیاست در شرایط کنونی و حمایت رهبری ارمنستان از آن، غیرقابل قبول است. تاریخ باید همانگونه که بوده، آموخته، نوشته و ارائه شود. ما، بهعنوان نخستین مسیحیان این سرزمین، قاطعانه تلاشها برای تصاحب میراث تاریخی و دینی ـ فرهنگی خود توسط ارامنه را رد میکنیم. واقعیت تاریخی ثابت میکند که میراث تاریخی ـ سیاسی و فرهنگی ـ دینی آلبانیای قفقاز متعلق به دولت آذربایجان و مردم آذربایجان است؛ دولتی که امروزه در آن اقوام، ادیان و اعتقادات گوناگون قرنها در شرایط تساهل و مدارا در کنار یکدیگر زندگی کردهاند. امروز نیز ما، بهعنوان یک جامعه مسیحی که زبان، دین و آداب و رسوم خود را زنده نگه داشتهایم، همچنان از میراث مقدسی که از نیاکانمان به ما رسیده است پاسداری خواهیم کرد و مبارزه خود را علیه جعلکاری ارمنی ادامه خواهیم داد. امروز ما، اوتیها، همانگونه که در کلیساهای قبله و اوغوز به عبادت میپردازیم، در معابد باستانی آلبانیایی واقع در مناطق آزادشده از اشغال، از جمله «گنجهسر»، «آغاوغلان»، «خوداوانگ»، «آماراس» و دیگر اماکن مقدس نیز آزادانه مراسم و آیینهای دینی خود را برگزار میکنیم.»
در این بیانیه همچنین آمده است که پس از احیای استقلال جمهوری آذربایجان، فرصت مناسبی برای رفع بیعدالتیهایی که کلیسای رسولی آلبانی با آن مواجه بوده، مطالعه عینی تاریخ آن و معرفی این تاریخ به افکار عمومی جهان فراهم شده است: «دولت جمهوری آذربایجان، صرفنظر از تعلقات مذهبی، در زمینه مرمت و بازسازی تمامی بناهای تاریخی و مذهبی موجود در کشور اقدامات گستردهای انجام میدهد و با حساسیت ویژهای با این میراث برخورد میکند. از جمله بناهای باشکوه متعلق به میراث آلبانیایی، معبد رسولی یلیسِی که در روستای کیشِ شهرستان شکی واقع شده و در قفقاز به عنوان «مادر کلیساها» شناخته میشود، و همچنین کلیساهای «چوتاری» و «مادر مریم» در شهرک نیجِ شهرستان قبله، که اوودیها به صورت متمرکز در آن سکونت دارند، مرمت شده و تحت حفاظت دولت قرار گرفتهاند.
مرمت بناهای آلبانیایی از نظر رفع بیعدالتی تاریخی و حفظ فضای مدارا و تساهل در کشور ما، نه تنها برای جمهوری آذربایجان، بلکه برای تمام جهان مسیحیت نیز از اهمیت زیادی برخوردار است.»
این جامعه به همین مناسبت، بار دیگر مراتب سپاس و قدردانی عمیق خود را از جناب آقای الهام علیاف، رئیسجمهوری جمهوری آذربایجان، ابراز کرد.
«بار دیگر اعلام میکنیم که با آزادسازی سرزمینهایمان از اشغال، عدالت تاریخی احیا شده، تمامیت ارضی و حاکمیت کشورمان تأمین گردیده و واقعیتهای جدیدی در منطقه شکل گرفته است. سرانجام، طرف ارمنی باید این واقعیت را بپذیرد و برای برقراری آرامش و امنیت در منطقه و میان ملتهای ما، باید برای همیشه از هرگونه اقدامی که مانع روند صلح ــ که بهشدت برای این منظور ضروری است ــ میشود، از تبلیغات تجدیدنظرطلبانه و از تحریف حقایق تاریخی دست بردارد.ما بارها به قرهباغ سفر کرده و آیینهای دینی را برگزار کردهایم و یاد و خاطره روح نیاکانمان را که در آنجا آرمیدهاند، گرامی داشتهایم. در آینده نزدیک نیز قصد داریم بار دیگر به آنجا سفر کنیم. خداوند متعال یاور ما باشد!» ــ در این بیانیه تأکید شده است.
ما را در تلگرام دنبال کنید
t.me/APA_GA
ما را در اینستاگرام دنبال کنید
ما را در تیک تاک دنبال کنید
ما را در فیسبوک دنبال کنید
ما را در ایکس دنبال کنید
