سیاست

مصاحبه با خبرگزاری آپا توسط احمد متانی، سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار دولت فلسطین در جمهوری آذربایجان

تجربه آذربایجان در بازسازی پس از جنگ و نقش رو به رشد بین‌المللی آن، فرصت‌های مهمی را برای همکاری با فلسطین ایجاد می‌کند.

جناب سفیر، شما مدتی است که در آذربایجان هستید و با تعدادی از مقامات این کشور دیدار داشته‌اید. موضوعات اصلی مورد بحث چه بود؟

مذاکرات ما با مقامات جمهوری آذربایجان همواره بر تقویت روابط دوجانبه میان دولت فلسطین و جمهوری آذربایجان متمرکز بوده است.مهم‌ترین موضوعات این گفتگوها شامل تقویت هماهنگی‌های سیاسی در مجامع بین‌المللی، گسترش همکاری‌های آموزشی، اقتصادی و فرهنگی و تعمیق مشارکت‌های دو کشور بوده است.همچنین ما به همکاری‌های بشردوستانه، به‌ویژه موضوع بازسازی نوار غزه و حمایت از نهادهای فلسطینی آسیب‌دیده از بحران کنونی، توجه ویژه‌ای داریم. علاوه بر این، دیپلماسی اقلیمی و همکاری در چارچوب‌های چندجانبه مانند سازمان همکاری اسلامی، جنبش عدم تعهد و سازمان ملل متحد از محورهای اصلی فعالیت‌های ما به‌شمار می‌رود. تجربه جمهوری آذربایجان در زمینه آبادانی در دوره پس از مناقشه و نقش رو‌به‌رشد بین‌المللی این کشور، فرصت‌های مهمی برای همکاری با فلسطین فراهم می‌سازد — چه در زمینه بازسازی زیرساخت‌ها و چه در زمینه توسعه سرمایه انسانی از طریق آموزش و توانمندسازی.

آذربایجان همواره از حقوق مردم فلسطین در سازمان‌های بین‌المللی دفاع کرده است.

چه تغییرات قابل توجهی در روابط دو کشور مشاهده شده است؟

پس از گشایش سفارت دولت فلسطین در جمهوری آذربایجان، روابط دوجانبه میان دو کشور از نظر عمق و گستره به‌طور چشمگیری گسترش یافته است. روابطی که از نمایندگی دیپلماتیک آغاز شد، امروز به شراکتی چندبُعدی تبدیل شده است که عرصه‌های سیاسی، آموزشی، فرهنگی و بشردوستانه را در بر می‌گیرد. جمهوری آذربایجان در سازمان‌های بین‌المللی همچون سازمان ملل متحد، سازمان همکاری اسلامی و جنبش عدم تعهد همواره از حقوق ملت فلسطین به‌صورت مستمر دفاع کرده است. در عین حال، فلسطین نیز در این مجامع از ابتکارهای جمهوری آذربایجان حمایت کرده است که این امر نشانه احترام متقابل و همبستگی میان دو کشور است. در سطح عملی، همکاری‌های آموزشی گسترش یافته است؛ هم‌اکنون شماری از دانشجویان فلسطینی با بورس در دانشگاه‌های آذربایجان تحصیل می‌گیرند.همچنین علاقه به اجرای طرح‌های مشترک فرهنگی و ابتکارهای دیپلماسی عمومی رو‌به‌افزایش است.همزمان، هماهنگی میان دو کشور در زمینه ابتکارهای بشردوستانه و بازسازی و آبادانی مرتبط با نوار غزه تقویت شده است. مجموعه این تحولات نشان می‌دهد که روابط فلسطین و آذربایجان فراتر از مراسم رسمی و نمادگرایی است و بر ارزش‌های مشترکی همچون عدالت، حاکمیت و حمایت متقابل استوار است. ما مراتب سپاس و قدردانی عمیق خود را از جناب آقای الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور محترم جمهوری آذربایجان، دولت و ملت این کشور به‌دلیل حمایت پایدار و سخاوتمندانه از فلسطین ابراز می‌داریم.جمهوری آذربایجان تحت رهبری خردمندانه رئیس‌جمهور الهام علی‌اف، ارزش‌های انسانی، پایبندی به عدالت و تعهد به صلح را به‌خوبی به نمایش می‌گذارد؛ همه این ارزش‌ها برای رهبری و مردم فلسطین بسیار ارزشمند هستند.

تشکیل شورای تجاری فلسطین-آذربایجان در دست بررسی است

چه ابتکاراتی برای گسترش و تقویت بیشتر روابط فلسطین و آذربایجان در نظر گرفته شده است؟

در حال حاضر ما بر تعمیق همکاری‌ها در چندین حوزه مختلف کار می‌کنیم. یکی از اولویت‌های اصلی ما تقویت همکاری‌های آموزشی و علمی است – برنامه‌ریزی شده است تا فرصت‌های جدید بورسیه برای دانشجویان فلسطینی ایجاد شود، پروژه‌های پژوهشی مشترک اجرا گردد و شراکت‌های میان دانشگاه‌های دو کشور شکل گیرد.زمینه دیگر، حوزه اقتصادی است. ما می‌خواهیم سرمایه‌گذاری‌های آذربایجانی را در حوزه‌هایی مانند انرژی‌های تجدیدپذیر، ساخت‌وساز و فناوری‌های دیجیتال جذب کنیم. برای این منظور، ایجاد شورای تجاری فلسطین-آذربایجان در حال بررسی است.در حوزه دیپلماتیک و فرهنگی، نمایشگاه‌های مشترک، همکاری رسانه‌ای و برنامه‌های تبادل جوانان برنامه‌ریزی شده است. علاوه بر این، ما با وزرای آذربایجانی در زمینه دیپلماسی آب و هوایی و توسعه پایدار همکاری می‌کنیم. این ابتکارها نشان‌دهنده عزم ما برای تحکیم هرچه بیشتر پیوندهای دوستی، همبستگی و همکاری میان ملت‌های‌مان است.

برای ما، صدای آذربایجان از وزن اخلاقی ویژه‌ای برخوردار است، زیرا از سوی دولتی می‌آید که عمیقاً اهمیت حاکمیت، تمامیت ارضی و عدالت را درک می‌کند

وزیر امور خارجه آذربایجان در جلسات فوق العاده شورای وزیران سازمان همکاری اسلامی درباره غزه، حمایت خود را از راه حل دو کشور اعلام کرد.

آیا این موضع با دیدگاه‌ها و انتظارات فلسطین همسو است؟

موضع جمهوری آذربایجان در حمایت از راه‌حل دو‌دولتی کاملاً منطبق با موضع رسمی و قانونی دولت فلسطین است. این الگو که بر پایه تشکیل دولت مستقل فلسطین بر اساس مرزهای سال ۱۹۶۷ با پایتختی قدس شرقی استوار است، از سوی جامعه بین‌المللی به‌عنوان چارچوبی عادلانه و پایدار برای تحقق صلح پذیرفته شده است. ما از موضع اصولی و متوازن جمهوری آذربایجان که در سازمان همکاری اسلامی، جنبش عدم تعهد و سازمان ملل متحد ابراز شده است، قدردانی بالایی داریم. این حمایت نشان‌دهنده پایبندی جمهوری آذربایجان به حقوق بین‌الملل، منشور ملل متحد و دفاع از حقوق ملت‌های تحت اشغال است. برای ما صدای جمهوری آذربایجان از وزن معنوی ویژه‌ای برخوردار است، چرا که این صدا از کشوری برخاسته است که اهمیت حاکمیت، تمامیت ارضی و عدالت را به‌خوبی درک می‌کند. ما این درک مشترک را پایه‌ای محکم برای تداوم همکاری‌ها و تلاش‌های دیپلماتیک مشترک در جهت تحقق صلح، ثبات و حقوق مسلم ملت فلسطین ارزیابی می‌کنیم.

آذربایجان می‌تواند سهم قابل توجهی در روند بهبود بشردوستانه و حل و فصل سیاسی مناقشه داشته باشد.

آذربایجان چگونه می‌تواند در تلاش‌های صلح و کمک‌های بشردوستانه در سرزمین‌های فلسطینی، از جمله غزه، مشارکت کند؟

جمهوری آذربایجان می‌تواند هم در تلاش‌های صلح و هم در عرصه کمک‌های بشردوستانه نقشی مهم و سازنده ایفا کند. جایگاه محترم جمهوری آذربایجان در جامعه بین‌المللی، سازمان همکاری اسلامی و جنبش عدم تعهد، این کشور را به شریکی کلیدی در زمینه عدالت، اقدامات بشردوستانه و حمایت از غیرنظامیان تبدیل کرده است. در حوزه انسانی، دولت جمهوری آذربایجان با ارائه کمک‌های بشردوستانه، همبستگی خود را به‌طور ملموس نشان داده است.

ما مایل هستیم این همکاری را در زمینه‌های بازسازی و آبادانی، بهداشت، آموزش و زیرساخت‌ها گسترش دهیم. در سطح سیاسی نیز دیپلماسی متوازن و اصولی جمهوری آذربایجان می‌تواند تلاش‌های بین‌المللی را تقویت کند و از تحقق راه‌حل دو‌دولتی مطابق با حقوق بین‌الملل و قطعنامه‌های سازمان ملل متحد حمایت کند. جمهوری آذربایجان با همکاری شرکای منطقه‌ای و پشتیبانی از ابتکارهایی که در دفاع از حقوق ملت فلسطین و ترویج ثبات نقش دارند، می‌تواند سهمی مؤثر هم در روند بازسازی انسانی و هم در حل‌وفصل سیاسی مناقشه ایفا کند. ما از حمایت مستمر جمهوری آذربایجان صمیمانه قدردانی می‌کنیم و باور داریم که نقش این کشور در جهت حمایت از صلح، عدالت و کرامت انسانی و نیز در تقویت پیوند میان مناطق مختلف جهان بیش از پیش گسترش خواهد یافت.

سازمان آزادیبخش فلسطین، به عنوان تنها نماینده مشروع مردم فلسطین، با پایبندی به قوانین بین‌المللی و راهکار دو دولتی، تلاش‌های صلح را رهبری می‌کند.

درگیری اخیر بین اسرائیل و حماس با توافقی پایان یافت. به نظر شما چقدر واقع‌بینانه است که طرفین در مسیر گفتگو و صلح پیش بروند؟

هر گونه صلح پایدار باید بر پایه عدالت و احترام به حقوق بین‌الملل بنا شود. آتش‌بس‌های موقت ممکن است آرامش کوتاه‌مدتی به همراه داشته باشند، اما بدون حل مسائل اساسی مانند اشغال، محاصره و انکار حقوق ملت فلسطین، صلح دائمی دست‌یافتنی نخواهد بود. سازمان آزادی‌بخش فلسطین به عنوان تنها نماینده قانونی ملت فلسطین، در چارچوب حقوق بین‌الملل و با پایبندی به راه‌حل دو دولت، رهبری تلاش‌های صلح را بر عهده دارد. دولت فلسطین به رهبری محمود عباس تأکید کرده است که صلح تنها از طریق شناسایی متقابل، احترام به حقوق بین‌الملل و توقف اقدامات یک‌جانبه اسرائیل که روند مذاکرات را تضعیف می‌کند، ممکن خواهد بود. با این حال، با ادامه گسترش شهرک‌سازی‌ها، مجازات جمعی و نقض قوانین بین‌المللی، گفتگو نمی‌تواند موفق شود.

حماس باید به منافع ملی و تعهدات بین‌المللی احترام بگذارد.

رهبری فلسطین نقش سیاسی و سرنوشت حماس در آینده را چگونه می‌بیند؟

رهبری فلسطین به اهمیت وحدت ملی و شمول سیاسی برای آینده آرمان فلسطین اعتقاد دارد.هدف، حذف هیچ طرفی نیست، بلکه تضمین مشارکت همه نیروهای سیاسی، از جمله جنبش حماس، در چارچوب قانونی و مشروع سازمان آزادی‌بخش فلسطین است.سازمان آزادیبخش فلسطین تنها نماینده مشروع مردم فلسطین هر نظام سیاسی آینده باید مبتنی بر اصول دموکراسی، حاکمیت قانون و انتقال مسالمت‌آمیز قدرت باشد.رهبری فلسطین بارها بر ضرورت صلح، گفت‌وگوی ملی و برگزاری انتخابات آزاد تأکید کرده است. جنبش حماس نیز همچون دیگر جریان‌های سیاسی باید به منافع ملی و تعهدات بین‌المللی احترام بگذارد. آینده سیاست فلسطین به پایان دادن به تفرقه، احیای وحدت نهادی و تمرکز بر هدف تشکیل دولت واحد فلسطین در مرزهای سال ۱۹۶۷ با پایتختی قدس شرقی وابسته است.