سیاست

امروز سالگرد امضای بیانیه سه جانبه بین الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه و نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان است.

به گزارش آپا، در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۰، در پاسخ به تجاوز نظامی بعدی ارمنستان، مردم آذربایجان با هدف آزادی مناطق اشغالی، جنگ میهنی را به رهبری فرمانده کل قوا الهام علی اف رئیس جمهوری آذربایجان آغاز کردند.

در نتیجه عملیات نظامی ۴۴ روزه ارتش مظفر آذربایجان شهرک سوقووشان شهرستان ترتر در تاریخ ۳ اکتبر، شهر جبرائیل در ۴ اکتبر، شهرک هادروت شهرستان خوجاوند در تاریخ ۹ اکتبر، شهر فضولی در ۱۷ اکتبر، شهر زنگیلان در ۲۰ اکتبر به تصرفشهر قوبادلی ۲۵ اکتبر و شهر شوشا را در ۸ نوامبر آزاد کرد. بیشتر از ۳۰۰ منطقه و همچنین ارتفاعات مهم استراتژیک در مسیرهای آغدره، مروداغ و زنگیلان از اشغال آزاد شدند.

در ۸ نوامبر با آزادسازی شوشا از اشغال، ارمنستان شکست خود را پذیرفت.

الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه و نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان در تاریخ ۱۰ نوامبر بیانیه ای را امضا کردند.

در این بیانیه آمده است: ما الهام علی اف رئیس جمهوری آذربایجان، نیکول پاشینیان نخست وزیر جمهوری ارمنستان و ولادیمیر پوتین رئیس جمهور فدراسیون روسیه موارد زیر را اعلام می کنیم.

۱. از ساعت ۰۰:۰۰ به وقت مسکو در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۰، توقف کامل آتش و کلیه عملیات نظامی در منطقه درگیری قره باغ اعلام می شود. بعد از این جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان در مواضع فعلی خود باقی خواهند ماند.

۲. تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۰ منطقه آغدام به جمهوری آذربایجان بازگردانده می شود.

۳. یک گروه حافظ صلح از فدراسیون روسیه متشکل از ۱۹۶۰ پرسنل نظامی مسلح، ۹۰ خودروی زرهی نظامی، ۳۸۰ خودرو و تجهیزات ویژه در امتداد خط تماس و کریدور لاچین قره باغ کوهستانی مستقر خواهند شد.

۴. نیروهای حافظ صلح فدراسیون روسیه به موازات خروج نیروهای مسلح ارمنستان مستقر می شوند. مدت اقامت نیروهای حافظ صلح فدراسیون روسیه ۵ سال است و اگر هر یک از طرفین تمایل خود را برای خاتمه دادن به اجرای این ماده ۶ ماه قبل از پایان دوره اعلام نکند، مدت به طور خودکار برای ۵ سال تمدید می شود.

۵. یک مرکز حافظ صلح برای نظارت بر آتش بس به منظور افزایش نظارت بر پایبندی طرفین درگیری ایجاد می شود.

۶. جمهوری ارمنستان منطقه کلبجر را تا ۱۵ نوامبر ۲۰۲۰ و منطقه لاچین را تا ۱ دسامبر ۲۰۲۰ به جمهوری آذربایجان باز می گرداند. کریدور لاچین که ارتباط بین قره باغ کوهستانی و ارمنستان را تامین می کند بدون درنظر گرفتن شهر شوشا، همچنان تحت کنترل نیروهای حافظ صلح روسیه خواهد بود. بر اساس توافق طرفین، طی سه سال آینده، طرحی برای ساخت یک مسیر جدید در امتداد کریدور لاچین که ارتباط بین قره باغ کوهستانی و ارمنستان را فراهم می‌کند و در نتیجه جابجایی آتی این منطقه ایجاد خواهد شد. نیروهای حافظ صلح روسیه برای حفاظت از این مسیر در نظر گرفته شده است. جمهوری آذربایجان ایمنی تردد شهروندان، وسایل نقلیه و محموله ها را در هر دو جهت در طول کریدور لاچین تضمین می کند.

۷. آوارگان داخلی و پناهندگان به قلمرو قره باغ کوهستانی و مناطق اطراف آن تحت نظارت دفتر شورای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان باز می گردند.

۸. اسیران جنگی، گروگان ها و سایر افراد بازداشت شده و همچنین اجساد مبادله می شوند.

۹. کلیه ارتباطات اقتصادی و حمل و نقل در منطقه بازسازی خواهد شد. جمهوری ارمنستان ایمنی خطوط حمل و نقل بین مناطق غربی جمهوری آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان را به منظور سازماندهی تردد شهروندان، وسایل نقلیه و بار در هر دو جهت را تضمین می کند. کنترل خطوط حمل و نقل توسط مقامات خدمت مرزی امنیت فدرال روسیه انجام می شود. بر اساس توافق طرفین، ایجاد ارتباطات حمل و نقل جدید که جمهوری خودمختار نخجوان و مناطق غربی آذربایجان را به هم متصل می کند، تامین می شود.

رئیس جمهور آذربایجان پس از امضای بیانیه سه جانبه سخنرانی کرد.

رئیس جمهور در سخنرانی خود با بیان اینکه بیانیه سه جانبه از اهمیت تاریخی برخوردار است، گفت: «امروز به مناقشه قره باغ کوهستانی ارمنستان و آذربایجان پایان داده می شود. من معتقدم که بیانیه سه جانبه ای که همین الان امضا شد، آخرین نقطه برای حل مسئله خواهد بود.»

رئیس جمهور با بیان اینکه این بیانیه پیروزی شکوهمند ماست، خاطرنشان کرد: خوشحالم که امروز این مژده را به مردم آذربایجان می دهم.

رهبر جمهوری آذربایجان با بیان اینکه مرحله نظامی تمام شده است، گفت: مرحله نظامی تمام شده است، ما به سمت بحث سیاسی می رویم. می توان گفت سند با بالاترین منافع به نفع ما امضا شده است. پاشینیان آن را امضا کرد. هیچ راه دیگری نبود. در واقع این اعتراف به شکست است. این کاپیتالاسیون نظامی است."

رئیس جمهور الهام علی اف نیز با تاکید بر اینکه اتحاد مردم آذربایجان نقش مهمی در دستیابی به پیروزی داشت، گفت: این روزها شاهد اتحاد مردم آذربایجان بودیم. پشتیبانی از ارتش ما از همه مناطق صورت گرفت.

... یک بار دیگر دیدیم که کشور و مردم ما چقدر زیبا هستند. نمایندگان همه ملیت های ساکن در کشور ما، نمایندگان همه مذاهب شجاعت نشان دادند و برای بازگرداندن تمامیت ارضی آذربایجان با دشمن جنگیدند. این ثروت بزرگ ما است، ارزش بزرگ ما است. این را بارها گفته ام، ارمنستان از این خوشبختی محروم است. از آنجایی که این کشور یک تک دولتی است، هیچ‌کس جز ارامنه در آنجا زندگی نمی‌کند. یافتن چنین کشور دیگری در اوراسیا، در منطقه ما، غیرممکن است. زیرا هیچ کس نمی تواند آنجا زندگی کند. یا اخراج می شوند،مانند آذربایجانی ها مورد پاکسازی قومیتی قرار می گیرند، یا همانند ملتهای دیگر نمی توانند آنجا زندگی کند. اما مزیت ما در این است، چند قومیتی و چند مذهبی آذربایجان در این جنگ هم خودش را نشان داد، نمایندگان همه ملت ها اتحاد و قهرمانی نشان دادند. من می خواهم یک بار دیگر بگویم که این جنگ بسیاری از مسائل را روشن کرده است.»

رئیس‌جمهور در سخنان خود به موضوع استاتوس قره‌باغ کوهستانی نیز اشاره کرد و گفت: «می‌خواهم یک موضوع دیگر را به اطلاع مردم عزیزم برسانم. احتمالاً متوجه شده اید که در این بیانیه حتی یک کلمه در مورد استاتوس قره باغ کوهستانی وجود ندارد.

...استاتوس به جهنم رفت، استاتوس گور به گور شد، استاتوسی وجود ندارد و نخواهد بود. تا زمانی که من رئیس جمهور هستم این اتفاق نمی افتد. بنابراین، این سند معنای بزرگی دارد».

رئیس جمهور الهام علی اف با بیان اینکه این جنگ به همه جهان نشان داد که مردم آذربایجان چه ملت بزرگی است، گفت: این جنگ به همه جهان نشان داد که مردم آذربایجان چه ملت بزرگی هستند - ملتی شکست ناپذیر، ملتی با ارده آهنین، مردمی پیروز. ارتش پیروز ما! ما به مردم و ارتش خود افتخار می کنیم! مطمئنم هر شهروند آذربایجانی معتقد است که این روزها و دقایق شادترین روزها و دقایق زندگی اوست. من هم خوشحالم که این مژده را به مردم آذربایجان می دهم. من خوشبختم که این سند تاریخی را امضا کردم. خوشحالم که داریم به وطن خود یعنی قره باغ زادگاه خود برمی گردیم، به شوشا، تاج قره باغ خود برمی گردیم و تا ابد در این سرزمین ها زندگی خواهیم کرد! از این به بعد هیچکس نمی تواند ما را از آن سرزمین ها جابه جا کند!

جمله «قره باغ آذربایجان است!» از قبل نماد پیروزی ما بود، نماد ما شد. این را یک سال پیش گفتم. من افتخار می کنم که عبارت من تبدیل به یک شعار ملی شده است. امروز می توانیم با افتخار بگوییم که فضولی از آن ماست، جبرائیل از آن ما، زنگیلان از آن ما، قوبادلی از آن ما، آغدام از آن ما، لاچین از آن ما، کلبجر از آن ما، شوشا از آن ما، قره باغ از آن ماست، قره باغ آذربایجان است! عشق به مردم آذربایجان! زنده باد آذربایجان!

بر اساس این بیانیه، تمامی عملیات نظامی در منطقه درگیری قره باغ از ساعت ۰۰:۰۰ به وقت مسکو در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۰ به حالت تعلیق درآمده است.

یک گروه حافظ صلح از فدراسیون روسیه متشکل از ۱۹۶۰ پرسنل نظامی مسلح، ۹۰ خودروی زرهی نظامی، ۳۸۰ خودرو و تجهیزات ویژه در طول خط تماس و کریدور لاچین در قره باغ کوهستانی مستقر شده است.

کریدور لاچین (به عرض ۵ کیلومتر) که ارتباط بین قره باغ کوهستانی و ارمنستان را تضمین می کند بدون در نظر گرفتن شهر شوشا تحت کنترل نیروهای حافظ صلح روسیه قرار گرفته است.

مرکز نظارت مشترک روسیه و ترکیه به منظور افزایش کارایی نظارت بر طرف های درگیر با توافقات ایجاد شد.

بر اساس این بیانیه، شهر آغدام و منطقه اشغالی آغدام در ۲۰ نوامبر، منطقه کلبجار در ۲۵ نوامبر و منطقه لاچین در تاریخ ۱ دسامبر از اشغال آزاد شدند.

آذربایجان موفق شد بدون هیچ خسارتی این مناطق را از اشغال آزاد کند.

بر اساس این بیانیه، تبادل اسرا و اجساد بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان انجام شده است.

لازم به ذکر است که با فرمانی که پس از پایان جنگ توسط الهام علی اف رئیس جمهور امضا شد، ۲۷ سپتامبر، روز آغاز جنگ میهنی به عنوان روز یادبود و ۸ نوامبر روز آزادسازی شوشا از اشغال به عنوان روز پیروزی تاسیس شد.

در ۲۳ آوریل سال جاری تمامیت ارضی ما به طور کامل احیا شد. بدین ترتیب یک گذرگاه مرزی در مرز آذربایجان و ارمنستان در مسیر لاچین ایجاد شد. آذربایجان در ۲۰ سپتامبر حاکمیت خود را به طور کامل بازگرداند. در نتیجه اقدامات ضد تروریستی محلی که در کمتر از ۲۴ ساعت انجام شد، ارتش غیرقانونی ارمنستان مستقر در خاک آذربایجان تسلیم شد، شرایط آذربایجان را پذیرفت و در نتیجه آذربایجان حاکمیت دولتی خود را به طور کامل تامین کرد.

فرمانده مظفر کل قوا، رئیس جمهور الهام علی اف، در ۱۵ اکتبر سال جاری پرچم با شکوه و سه رنگ آذربایجان را در شهرهای خانکندی، آغدره، خوجالی، عسکران و خوجاوند به اهتزاز درآورد.