آذربایجان خود را بخشی از جنوب جهانی میداند. ما از نظر جغرافیایی، تاریخی، فرهنگی و همچنین سرنوشت، بخشی از جنوب جهانی هستیم.
به گزارش آپا، حکمت حاجیاف، دستیار رئیسجمهور جمهوری آذربایجان و رئیس اداره امور سیاست خارجی دفتر ریاستجمهوری، این سخنان را در سخنرانی خود در نخستین مجمع عمومی پلتفرم سازمانهای مردمنهاد جنوب جهانی (Global South NGO Platform – GSNP) در باکو بیان کرده است.
وی گفت: «آذربایجان تمامی چالشها و مشکلاتی را که کشورهای جنوب جهانی با آن مواجه هستند، بهطور کامل و همهجانبه درک میکند. این موضوع یک دلیل تاریخی نیز دارد، زیرا آذربایجان نیز در دوران استقلال و بهطور کلی در طول تاریخ خود این چالشها و مشکلات را تجربه کرده است. بهویژه میخواهم بر عناصر استعمار و استعمار نو تأکید کنم. کشورهای جنوب جهانی در طول تاریخ رنجهای زیادی کشیدهاند. متأسفانه این روند همچنان در سطح جهانی ادامه دارد، اما تنها شکلها و نمودهای جدیدی به خود گرفته است.»
به گفته وی، آذربایجان در دوره ریاست خود بر جنبش عدم تعهد از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲، مبارزه با استعمار نو را یکی از اولویتهای اصلی خود اعلام کرده بود: «متأسفانه کمیته ویژه سازمان ملل برای استعمارزدایی تاکنون نتوانسته است بهطور کامل مأموریت خود را انجام دهد، زیرا برخی کشورها در برابر روند استعمارزدایی مقاومت میکنند.»
حکمت حاجیاف همچنین به این نکته اشاره کرد که نقش جنوب جهانی در شکلدهی به نظم جهانی محدود شده است.
دستیار رئیسجمهور تأکید کرد: «بسیار خرسندکننده است که پس از جنگ جهانی دوم، بهویژه در دهه ۱۹۶۰، بسیاری از کشورهای جنوب جهانی استقلال خود را به دست آوردند. اما با این حال نمیتوانیم گذشته را انکار کنیم و عناصر استعمار نو در برخی از مناطق محل استقرار کشورهای جنوب جهانی همچنان به حاکمیت خود ادامه میدهند. آذربایجان بهعنوان رئیس جنبش عدم تعهد و همچنین رئیس و میزبان COP29، سهم بزرگی در توسعه و همکاری کشورهای جنوب جهانی داشته است. با رضایت خاطر یادآور میشوم که ما هم در سطح دوجانبه و هم در سطح چندجانبه، همکاریهای همهجانبهای با کشورهای جنوب جهانی داریم و این همکاری در حوزههای مختلف در حال توسعه است. با این حال باید بپذیریم که در دورهای از بینظمی جهانی زندگی میکنیم. تهدیدهای جدید، چالشهای جدید و عدم قطعیتهای تازه به وجود آمدهاند. متأسفانه در طول تاریخ، هنگام شکلگیری نظمهای جدید جهانی، جنوب جهانی در میز تصمیمگیری حضور نداشته است. بهویژه پس از جنگ جهانی دوم، صدای جنوب جهانی شنیده نشده است.
حکمت حاجیاف خاطرنشان کرد که ادامه این وضعیت غیرقابل قبول است:«در حال حاضر با توجه به ظرفیتهای گسترده و اینکه ۸۰ درصد جمعیت جهان در کشورهای جنوب جهانی زندگی میکنند، ما نمیتوانیم صرفاً ناظر و تماشاگر شکلگیری نظم جدید جهانی باشیم. کشورهای جنوب جهانی باید بهطور فعال در تمامی این فرآیندها و ابتکارات مشارکت داشته باشند. ساختار کنونی نهادهای بینالمللی، بهویژه شورای امنیت سازمان ملل، بازتابدهنده واقعیتهای جهان امروز نیست. در این نهاد صدای جنوب جهانی به اندازه کافی شنیده نمیشود. همچنین نمایندگی جغرافیایی عادلانه نیز تضمین نشده است. ما معتقدیم در روند اصلاح شورای امنیت سازمان ملل، بهویژه باید صدای جنوب جهانی و نمایندگی عادلانه آن تضمین شود. آذربایجان از حامیان قاطع چندجانبهگرایی است.»