فعالیتهای کمیته بینالمللی صلیب سرخ همواره تردیدها و سوالات خاصی را ایجاد کرده است.
آپا گزارش می دهد که در جریان مناقشه سابق قره باغ کوهستانی، اسرار زیادی پیرامون فعالیت های این سازمان وجود داشت. به ویژه، موضع کمیته بینالمللی صلیب سرخ در قبال سرنوشت اسرا و گروگانهای آذربایجانی کم تاثیر نبود. سرنوشت بیش از ۴ هزار آذربایجانی که در مناقشه گذشته قره باغ همراه با ارمنستان اسیر و گروگان گرفته شده بودند، هنوز در نتیجه فعالیت ناقص، غیرمسئولانه و غیرشفاف کمیته بین المللی صلیب سرخ نامعلوم است.
در عین حال، کمیته بینالمللی صلیب سرخ یکی از سازمانهایی بود که با دولت آذربایجان کنار نیامد و مخفیانه با جداییطلبان قره باغ همکاری میکرد و حاکمیت و تمامیت ارضی آذربایجآن را نقض می کرد.
لازم به ذکر است که در اوایل دهه ۲۰۰۰، کمیته بین المللی صلیب سرخ قراردادی را با رژیم به اصطلاح که به سطل زباله تاریخ انداخته شد در مورد افتتاح دفتر خانکندی نه تنها بدون مشورت با آذربایجان، بلکه بدون اطلاع آن امضا کرد. علیرغم تاکید طرف آذربایجانی، هرگز متن توافقنامه را به بهانه «محرمانه بودن» با آذربایجان در میان نگذاشت.
در تمام این سالها، دفتر خانکندی زیرمجموعه دفتر باکو نبود، بلکه تابع دفاتر ایروان و ژنو بود. پس از جنگ میهنی، علیرغم اینکه طرف آذربایجانی بارها موضوع انتساب دفتر خانکندی به دفتر باکو را در برابر کمیته بینالمللی صلیب سرخ مطرح کرد، کمیته بینالمللی صلیب سرخ با این فکر که «ما یک سازمان مستقل، بیغرض، بیطرف هستیم» عمل میکرد و از تحقق خواسته برحق آذربایجان خودداری کرد. در واقع، صلیب سرخ هرگز نمی تواند یک سازمان مستقل باشد. صلیب سرخ یک سازمان بین المللی نیست، صلیب سرخ یک سازمان غیر دولتی سوئیسی است.
با مشاهده رویکرد غیرقابل قبول کمیته بینالمللی صلیب سرخ، طرف آذربایجانی مجبور شد در فوریه ۲۰۲۳ یادداشتی رسمی به کمیته بینالمللی صلیب سرخ ارسال کند که در آن خواهان تابعیت مستقیم دفتر خانکندی صلیب سرخ به دفتر باکو و تعیین جدول زمانی مشخص برای این منظور شد. پس از درخواستهای مکرر کشورمان در خصوص پاسخ به این یادداشت، کمیته بینالمللی صلیب سرخ در یادداشت که تقریباً ۲ ماه و نیم بعد در می 2023 ارسال کرده، به این شرح اشاره کرد: «فعالیت کمیته بینالمللی صلیب سرخ در قره باغ بر اساس ارزیابی قانونی خود است و در این سازمان معتقد است که درگیری مسلحانه بین آذربایجان و ارمنستان هنوز به پایان نرسیده است. کمیته بینالمللی صلیب سرخ باید با «کنترلکنندگان دفاکتو» مکان خاصی که در آن فعالیت میکند تماس بگیرد. کمیته بینالمللی صلیب سرخ میتواند در واقعیت جدیدی که ممکن است پس از سال ۲۰۲۵ به وجود بیاید، این موضوع را مورد بازنگری قرار دهد.»
با این کار کمیته بینالمللی صلیب سرخ یک بار دیگر رفتار متکبرانه خود یعنی «استثناگرایی» را نشان داد و خود را بالاتر از منافع قانونی آذربایجان قرار داد.
گسترش قلمرو «قره باغ کوهستانی» توسط کمیته بین المللی صلیب سرخ در نقشه ها و اتصال آن به ارمنستان، تلاش های آن برای کاهش سرعت حمله ارتش مظفر آذربایجان در طول جنگ میهنی، توصیه های خارج از دستور آن به دستگیرشدگان رویدادهای گنجه مانند «گرسنگی، درخواست پناهندگی از سفارتخانه های فرانسه و آلمان» و دخالت آن در قاچاق در باکو را به خوبی به یاد دارند.
این واقعیت که کمیته بینالمللی صلیب سرخ پس از عملیات سپتامبر همچنان در خانکندی دفتر دارد، نیت خبیث آن را نشان میدهد و به مجری سیاست ضد آذربایجانی فرانسه، ایالات متحده، پارلمان اروپا و مجمع اتحادیه پارلمانی اروپا تبدیل شده است. آنها به کمیته بینالمللی صلیب سرخ دستور دادند که دفتر را تعطیل نکند، جداییطلبان به قره باغ بازخواهند گشت و دوباره دست به فعالیتهای غیرقانونی خواهند زد و در چنین شرایطی، کمیته بینالمللی صلیب سرخ تا سال ۲۰۲۳ به «کار» خود ادامه خواهد داد. در حال حاضر دفتر خانکندی نقش «چشم و گوش» غرب را در قره باغ ایفا می کند.
حاکمیت دولت ما بر تمام سرزمین های ما احیا شده است. در 7 فوریه، انتخابات ریاست جمهوری در سراسر کشور برای اولین بار پس از استقلال برگزار می شود. این روزها سفر جمعیت هلال احمر آذربایجان به شهرستان خانکندی و دیدار با ارامنه را می توان نمادین دانست. جمعیت هلال احمر آذربایجان که از سال ۱۹۲۰ فعالیت خود را آغاز کرده است، یک سازمان دولتی نیست. این انجمن یک سازمان بشردوستانه غیرحزبی به عنوان عضو فدراسیون بین المللی جمعیت های صلیب سرخ و هلال احمر با اعتبار بالا با شهرت مثبت بین المللی است.
جمعیت هلال احمر آذربایجان می تواند به طور کامل نیاز به دفتر خانکندی کمیته بین المللی صلیب سرخ را برطرف کند. زمان بسته شدن دفتر صلیب سرخ خانکندی فرا رسیده است. دفتر خانکندی صلیب سرخ بازمانده نگرش بی احترامی به حاکمیت آذربایجان است.
باکو چیزی را فراموش نمی کند و می تواند صبورانه منتظر بماند.