خبر

مصاحبه رونن کراوس، سفیر جدید و تام‌الاختیار دولت اسرائیل در آذربایجان، با خبرگزاری آپا

از بازگشت به آذربایجان بسیار خوشحالم

- آقای سفیر، اول از همه، انتصاب شما به عنوان سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار دولت اسرائیل در آذربایجان را تبریک می‌گوییم. از اینکه برای مصاحبه وقت گذاشتید، سپاسگزاریم. مدتی است که در آذربایجان هستید. شما شروع به برگزاری جلسات و ارتباط با افراد زیادی کرده‌اید. برداشت شما از آذربایجان چیست؟

- اول از همه، از آرزوهای خوب شما متشکرم. از بازگشت به باکو بسیار هیجان‌زده‌ام. این دومین خدمت دیپلماتیک من در باکو است. قبل از آن، در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵، به عنوان معاون سفیر اسرائیل در آذربایجان کار می‌کردم. از اینکه فرصتی برای بازگشت به عنوان سفیر به اینجا دارم، بسیار خوشحالم. هنوز هم زمانی را که در اینجا گذراندم، بخوبی به یاد دارم. من دوستان خوب زیادی دارم که در آن زمان پیدا کردم و هنوز هم با آنها در ارتباط هستم. در طول چند روزی که در آذربایجان بودم، با بسیاری از دوستانم آشنا شدم. از شهرک سرخ در قوبا بازدید کردم. دیدن مکانی منحصر به فرد که داستان جامعه یهودیان ساکن آذربایجان را روایت می‌کند، بسیار هیجان‌انگیز بود. جامعه یهودیان اینجا آزاد و مورد احترام دولت است. فکر می‌کنم این حقیقتی است که باید به تمام جهان منتقل شود. دیروز از دانشگاه زبان‌ آذربایجان بازدید کردم. در آنجا یک مرکز اسرائیل وجود دارد. هنوز بازگشایی این مرکز در سال ۲۰۱۲ توسط آویگدور لیبرمن، وزیر امور خارجه سابق اسرائیل را به یاد دارم. این مرکز، مرکزی است که برای جوانان آذربایجانی که می‌خواهند در مورد اسرائیل، یهودیت، زبان عبری بیاموزند و دانش عمومی خود را در مورد اسرائیل افزایش دهند، ایجاد شده است. از بازگشت به آذربایجان بسیار خوشحالم.

سفیر سابق، جورج دیک، دوست من است

- فعالیت دیپلماتیک سلف شما، جورج دیک، در کشور ما بسیار پربار بود و همکاری آذربایجان و اسرائیل در سال‌های اخیر در همه زمینه‌ها گسترش یافته است. در دوران تصدی خود به عنوان سفیر، قصد دارید بر چه زمینه‌هایی تمرکز کنید؟ فکر می‌کنید همکاری ما در کدام زمینه‌ها باید بیشتر تقویت شود؟ با چه برنامه‌هایی به آذربایجان آمدید؟

- شما به درستی اشاره کردید که نقش سفیر جورج دیک در اینجا بسیار موفق بود. او دوست من است. فکر می‌کنم این فرصتی برای تشکر و تبریک به اوست. در طول دوران خدمتم، امیدوارم به گسترش روابط استراتژیک، دوستانه و نزدیک بین آذربایجان و اسرائیل ادامه دهم. هم از نظر استراتژیک و هم در بخش انرژی که به طور فزاینده‌ای در حال تعمیق است. فرصت‌های زیادی در آذربایجان در زمینه‌های مرتبط با اقتصاد وجود دارد که به شرکت‌های اسرائیلی کمک می‌کند تا در اینجا سرمایه‌گذاری کنند و مشاغلی را ایجاد کنند که برای هر دو طرف سودمند باشد. تعدادی از زمینه‌ها وجود دارد که اسرائیل در آنها بسیار توسعه یافته است. به عنوان مثال، می‌توانیم به کشاورزی، آب، امنیت سایبری، گردشگری اشاره کنیم. بخش گردشگری در اسرائیل بسیار توسعه یافته است. البته، ارتباطات مردمی بسیار مهم است. اگر یک عامل وجود داشته باشد که روابط خوب بین کشورها را توصیف کند، آن عامل نه تنها روابط در سطح رهبران، بلکه پیوندهای بین مردم نیز هست. امروزه، اسرائیل دانش و آشنایی بیشتری با آذربایجان، موقعیت جغرافیایی آن و فرصت‌های گردشگری دارد. من همچنین دوست دارم وقتم را در این زمینه، بخش گردشگری، صرف کنم.

همکاری نظامی اسرائیل با آذربایجان در سطح بسیار خوبی است و در حال توسعه است.

- شما به حوزه‌هایی مانند اقتصاد و گردشگری اشاره کردید. اما آیا پروژه‌های برنامه‌ریزی‌شده‌ای بین کشورهای ما در زمینه نظامی وجود دارد؟ مشخص است که اسرائیل یکی از پیشرفته‌ترین فناوری‌های جهان را دارد. آیا آذربایجان قصد دارد سلاح‌های جدید از اسرائیل خریداری کند؟

- البته، همکاری ما در این زمینه نیز بسیار توسعه یافته است. من زیاد به این موضوع نمی‌پردازم، اما می‌توانم بگویم که همکاری نظامی ما در سطح بسیار خوبی است و در حال توسعه است. من معتقدم که این روابط برای سال‌های آینده ادامه خواهد یافت. من به دنبال فرصت‌هایی برای غنی‌سازی و تعمیق همکاری‌هایمان هستم. فکر می‌کنم در این زمینه نیز به موفقیت دست خواهیم یافت.

در آینده، شرکت‌ها و فناوری‌های اسرائیلی بیشتری وارد بخش آب آذربایجان خواهند شد.

- مشخص است که اسرائیل ۹۰ درصد از آب مورد استفاده خود را بازیافت می‌کند. سفیر سابق، جورج دیک، مذاکراتی را بین کشورهای ما در مورد همکاری در زمینه شیرین‌سازی آب دریا انجام داد. اسرائیل چه پروژه‌هایی را برای رفع کمبود آب در آذربایجان در نظر دارد اجرا کند؟

- البته، فناوری آب یکی از حوزه‌هایی است که اسرائیل در آن پیشرو است. همانطور که می‌دانید، اسرائیل در خاورمیانه، در وسط بیابان واقع شده است. ما همچنین از کمبود آب و بارندگی کم رنج می‌بریم. با این حال، می‌توانیم منابع آب دیگری پیدا کنیم. ما ۵ کارخانه برای شیرین‌سازی آب دریا ساخته‌ایم. بنابراین، ما آب دریای مدیترانه را شیرین می‌کنیم. ما همچنین می‌توانیم تقریباً ۱۰۰٪ فاضلاب را برای استفاده مجدد مناسب کنیم. این آب در کشاورزی استفاده می‌شود. حتی اسرائیل امروز در موقعیتی است که می‌تواند آب را برای همسایگان خود تأمین کند. ما در این زمینه به اردن و فلسطین کمک می‌کنیم. در اسرائیل، کودکان از سن ۵ سالگی در مورد اهمیت آب آموزش می‌بینند. البته ما بسیار خوشحال خواهیم شد که دانش و تجربه خود و راه‌های استفاده بهینه‌تر از آب را با دوستان آذربایجانی خود به اشتراک بگذاریم. شرکت آب اسرائیلی «مکوروت» در آذربایجان فعال است و با مشاوره به آذربایجان کمک می‌کند. امیدوارم در آینده شرکت‌ها و فناوری‌های اسرائیلی بیشتری وارد بخش آب آذربایجان شوند و به هر طریق ممکن کمک‌های خود را ارائه دهند.

- اخیراً، بحث‌های مختلفی در مطبوعات در مورد اینکه آیا آذربایجان به «توافق‌های ابراهیم» خواهد پیوست یا خیر، مطرح شده است. به نظر شما پیوستن آذربایجان به این توافق‌نامه‌ها چقدر ضروری است؟

- روابط بین آذربایجان و اسرائیل قوی است و بیش از ۳۳ سال است که وجود دارد. این روابط از زمانی که اسرائیل استقلال آذربایجان را در سال ۱۹۹۱ به رسمیت شناخت، وجود داشته است. روابط دوجانبه ما به طور قابل توجهی توسعه یافته است. افتتاح سفارت آذربایجان در اسرائیل در سال ۲۰۲۳، جهت‌گیری جدید و موجی از انرژی را به روابط ما وارد کرده است. من فکر می‌کنم همه چیز بسیار مثبت پیش می‌رود. هر چه روابط ما محتوای بیشتری داشته باشد، دستاوردهای بیشتری به دست خواهیم آورد.

روابط اسرائیل با ایالات متحده و آذربایجان بسیار نزدیک و استراتژیک است.

- مدتی پیش، توافق صلحی بین رهبران آذربایجان و ارمنستان در واشنگتن امضا شد که دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، شاهد آن بود. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل و رئیس جمهور هرتزوگ نیز به هر دو کشور به این مناسبت تبریک گفتند. آیا اسرائیل به هیچ وجه در روند صلح بین آذربایجان و ارمنستان نقش داشته است؟

- اول از همه، این فرصت بسیار خوبی برای تبریک به آذربایجان و ارمنستان است. من فکر می‌کنم این یک گام بزرگ و مثبت به سوی آینده است. این گام، رفاه و ثبات را برای منطقه به ارمغان خواهد آورد. همچنین به ایجاد اعتماد بین طرفین کمک خواهد کرد. هم نخست وزیر نتانیاهو و هم رئیس جمهور هرتزوگ به طرفین به این مناسبت تبریک گفتند. در مورد سهم ما در این موضوع، شما می‌دانید که رابطه اسرائیل با ایالات متحده و آذربایجان بسیار نزدیک و استراتژیک است. البته به نفع اسرائیل است که این کشورها نیز روابط خوبی داشته باشند. ما با فروتنی به دیدار طرفین کمک و حمایت کرده‌ایم. خوشحالم که نتیجه در این زمینه موفقیت‌آمیز بود. من معتقدم که در آینده دستاوردهای بیشتری حاصل خواهد شد.

اسرائیل و آذربایجان در خنثی کردن دخالت‌های طرف های ثالث بسیار موفق بوده‌اند.

- روابط آذربایجان با اسرائیل گاهی اوقات باعث نارضایتی برخی محافل بین‌المللی، از جمله ایران، می‌شود و آنها اظهارات تحریک‌آمیزی برای آسیب رساندن به این روابط مطرح می‌کنند. به نظر شما مناسب‌ترین پاسخ مشترک به این نیروها که در امور داخلی دو کشور دخالت می‌کنند، چه می‌تواند باشد؟ در این زمینه، همکاری اسرائیل و آذربایجان باید در چه جهتی توسعه یابد؟

- من فکر می‌کنم هر کشوری در جهان آزادی تعیین سیاست خارجی خود را دارد. هیچ طرف ثالثی حق دخالت در این موضوع را ندارد، نمی‌تواند تعیین کند که یک کشور چگونه باید رفتار کند و با چه کسی باید روابط برقرار کند. در مورد روابط آذربایجان و اسرائیل، ما در خنثی کردن هرگونه دخالت طرف ثالث بسیار موفق بوده‌ایم. شما از ایران نام بردید، البته این نباید اتفاق بیفتد. هیچ مبنایی برای این دخالت‌ها وجود ندارد. اسرائیل و آذربایجان باید به بهترین شکل ممکن روابط خود را حفظ و توسعه دهند.

اسرائیل دیگر نمی‌توانست بیش از این ایران را تحمل کند

- مدتی پیش جنگی ۱۲ روزه بین اسرائیل و ایران درگرفت. آیا اسرائیل به هدف خود در این جنگ دست یافت؟ چقدر احتمال دارد که در آینده درگیری مشابهی بین اسرائیل و ایران رخ دهد؟ چه چیزی می‌توانست باعث چنین درگیری شود؟

- جنگ ۱۲ روزه که در ماه ژوئن رخ داد، به اسرائیل تحمیل شد. زیرا ما گزینه دیگری نداشتیم. سال‌هاست که ما از رژیم ایران درخواست نابودی اسرائیل را می‌شنویم. شعارهای "مرگ بر اسرائیل" روی موشک‌های نمایش داده شده در رژه‌ها نوشته شده است. ساعت نمایش داده شده در تهران نشان می‌دهد که زمان برای اسرائیل در حال اتمام است و روزشمار را نشان می‌دهد. ما اظهارات زیادی از رهبران ایران شنیده‌ایم که خواستار نابودی اسرائیل هستند. این تهدیدی بود که اسرائیل دیگر نمی‌توانست تحمل کند. اسرائیل باید مسئولیت را بر عهده می‌گرفت و این تهدید را از بین می‌برد. امیدوارم ایران درس عبرت لازم را گرفته باشد. اگر آنها درس خود را آموخته باشند، عالی است. اما آنها اگر همچنان اسرائیل را تهدید کنند، اسرائیل باید اقدامی انجام دهد. متأسفانه، می‌بینیم که ایران همچنان از نیروهای نیابتی خود حمایت می‌کند. حزب‌الله و حماس می‌توانند نمونه‌هایی از این باشند. حوثی‌ها نیز شامل این موضوع است. آنها همچنان به اسرائیل حمله می‌کنند. چند روز پیش، حوثی‌ها با پهپاد و موشک به اسرائیل حمله کردند. اسرائیل مجبور شد به این موضوع پاسخ دهد. آنها این اقدامات را مستقل انجام نمی‌دهند. آنها دستورالعمل‌های ایران را اجرا می‌کنند. حوثی‌ها از قابلیت‌های ایران استفاده می‌کنند. یمن فناوری و قابلیت‌های تولید موشک را ندارد. این یک واقعیت آشکار است که ایران این تجهیزات را در اختیار آنها می گذارد. تا زمانی که آنها همچنان تهدیدی برای امنیت کشور اسرائیل باشند، ما به اقدامات خود ادامه خواهیم داد. اسرائیل نمی‌تواند تهدیدات علیه حاکمیت و امنیت خود را تحمل کند. تا زمانی که هیچ تهدیدی وجود نداشته باشد، اسرائیل قصد حمله به جایی را ندارد. ما می‌خواهیم در صلح زندگی کنیم. این تمام چیزی است که ما می‌خواهیم.

طرفداری آذربایجان از اسرائیل در جنگ با ایران، داستان جیمز باند است.

- برخی محافل در ایران، مقامات باکو را به استفاده از کمک آذربایجان در طول جنگ ۱۲ روزه متهم کرده‌اند. این اتهامات تا به امروز ادامه دارد. واکنش طرف اسرائیلی به این موضوع چیست؟

- چند روز پیش اظهاراتی از ایران شنیدیم. لاریجانی (دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران) به وضوح اعلام کرد که آذربایجان در این جنگ هیچ طرفی را نگرفته است. به یاد دارم که در سال ۲۰۱۲، در جریان سفر آویگدور لیبرمن، وزیر امور خارجه سابق اسرائیل به آذربایجان، همین سوال از او پرسیده شد. پاسخ او را خیلی واضح به یاد دارم. پاسخ او این بود: «همه اینها داستان‌های جیمز باند هستند.» فکر می‌کنم این پاسخ مناسبی برای سوال شماست، همه اینها داستان‌های جیمز باند هستند.

هر ابتکار یا بیانیه‌ای که هدف آن به رسمیت شناختن کشور فلسطین باشد، پاداشی برای حماس است.

- در پس زمینه جنگ غزه، فشار بین‌المللی بر اسرائیل در حال افزایش است. تعدادی از کشورها تصمیم به به رسمیت شناختن فلسطین گرفته‌اند، در حالی که سازمان‌های بین‌المللی و دیپلمات‌های بانفوذ از اسرائیل می‌خواهند که جنگ را متوقف کند. قابل توجه است که در میان کسانی که به طور فعال علیه اسرائیل فراخوان می‌دهند، برخی از کشورهای اروپایی هستند که قبلاً با کشور شما دوست بودند. اسرائیل چگونه به این موضوع واکنش نشان می‌دهد؟ اسرائیل چگونه قصد دارد این سیاست فشار را متعادل کند؟ در صورت به رسمیت شناختن گسترده فلسطین، اسرائیل چه گام‌هایی علیه آن خواهد برداشت؟

- اول از همه، می‌خواهم تأکید کنم که حادثه ۷ اکتبر در نتیجه اقدامات اسرائیل رخ نداد. حادثه ۷ اکتبر موضوعی بود که به ما تحمیل شد. من هنوز به یاد دارم که روز شنبه ۷ اکتبر با صدای بمب از خواب بیدار شدم. در آن زمان، ما بسیار متعجب شدیم. ما نمی‌دانستیم که چنین اتفاقی خواهد افتاد. ما فکر می‌کردیم که مردم غزه می‌خواهند در صلح زندگی کنند. این واقعیت که حماس این حمله وحشیانه را به شهروندان اسرائیلی انجام داد، در پاسخ به عملکرد اسرائیل نبود. از آن زمان، ما در جنگ بوده‌ایم و این جنگ چندین هدف دارد. هدف اول آزادی گروگان‌ها است. من هنوز سنجاق سینه‌ را به یادبود گروگان‌های اسرائیلی روی کت خود می‌زنم. تعداد آنها ۵۰ نفر است و اسرائیل برای آزادی آنها تلاش می‌کند. تا زمانی که گروگان‌ها آزاد نشوند، ما به اقدامات خود ادامه خواهیم داد و هر کاری که لازم باشد برای آزادی آنها انجام خواهیم داد. هدف دوم ما این است که اطمینان حاصل کنیم حماس هیچ نقش یا حاکمیتی در غزه ندارد. این نه تنها به نفع اسرائیل، بلکه به نفع فلسطینی‌ها نیز هست. من فکر می‌کنم آنها نیز از فشار سازمان تروریستی حماس رنج می‌برند. غزه باید غیرنظامی شود. این بدان معناست که نباید هیچ سلاحی در غزه وجود داشته باشد که بتوان آن را علیه اسرائیل هدایت کرد. علاوه بر این، باید راه حل جدیدی برای حاکمیت و حکومت در غزه پیدا شود.

باید سیستمی ایجاد شود که امکان شکل‌گیری یک حکومت متمدن‌تر و لیبرال‌تر در غزه را فراهم کند. هر ابتکار یا بیانیه‌ای که هدف آن به رسمیت شناختن یک کشور فلسطینی باشد، پاداشی برای حماس است. حماس این بیانیه‌ها را توجیهی برای اعمال زشت خود خواهد دانست. به رسمیت شناختن کشور فلسطین پاداشی برای اقدامات تروریستی انجام شده توسط یک سازمان تروریستی است که هزاران اسرائیلی را کشته و ۵۰ گروگان گرفته است و این کاملاً پوچ و بی‌معنی است.

برخی از کودکان حاضر در عکس‌ها در واقع کودکانی هستند که در بیمارستان‌های اسرائیل تحت درمان قرار دارند

- اتهامات اصلی علیه اسرائیل مربوط به وضعیت بشردوستانه در منطقه است. پاسخ اسرائیل به این اتهامات چیست؟

- متأسفانه، جهان قربانی تبلیغات حماس شده است. حماس اسرائیل را به "ایجاد قحطی" متهم می‌کند. عکس‌های منتشر شده به وضوح بررسی و ثابت شده‌اند که کودکان حاضر در عکس‌ها از گرسنگی رنج نمی‌برند، بلکه از بیماری دیگری رنج می‌برند. برخی از کودکان حاضر در عکس‌ها در واقع کودکانی هستند که در بیمارستان‌های اسرائیل تحت درمان قرار می‌گیرند. اما این عکس‌ها برای تبلیغات استفاده شده‌اند. اسرائیل روزانه اجازه ورود صدها کامیون به غزه را می‌دهد، علاوه بر این، کمک‌های بشردوستانه از طریق هوایی نیز به غزه ارسال می‌شود. تصاویر غزه نشان می‌دهد که غذای کافی در آنجا وجود دارد. با این حال، متأسفانه، بیشتر این کمک‌ها به دست حماس می‌رسد. این سازمان تروریستی از این کمک‌ها به عنوان ابزار استفاده می‌کند. این کمک‌ها با قیمت‌های بسیار بالا به مردم غزه فروخته می‌شود. حماس از مردم خود به عنوان سپر انسانی استفاده می‌کند. تبلیغات حماس ادعا می‌کند که اسرائیل در غزه اعتصاب غذا می‌کند و باید متوقف شود.

«راه حل دو دولتی» در شرایط فعلی امکان‌پذیر نیست

- اگرچه پیشنهادها و بحث‌ها بین اسرائیل و حماس برای رسیدن به آتش‌بس ادامه دارد، اما هیچ نتیجه‌ای حاصل نشده است. آیا آتش‌بس با حماس امکان‌پذیر است؟ اسرائیل چگونه قصد دارد به درگیری در منطقه پایان دهد؟ آیا شما راه حلی برای این مشکل بر اساس «اصل دو دولتی» ممکن می‌دانید؟

- من سعی می‌کنم در مورد این موضوع خوشبین باشم. زیرا راه دیگری وجود ندارد. برای اجرای توافق، باید ۵۰ گروگان آزاد شوند، حماس باید کنترل غزه را از دست بدهد و یک دولت جدید در غزه تأسیس شود. غزه باید به مردمش بازگردانده شود. من فکر می‌کنم می‌توانیم به این هدف دست یابیم.

- آیا شما «راه حل دو دولتی» را می‌پذیرید؟

- من فکر می‌کنم که «راه حل دو دولتی» در شرایط فعلی امکان‌پذیر نیست. حتی وزیر امور خارجه اسرائیل آن را «توهم دو دولتی» نامید تا «راه حل دو دولتی». متأسفانه، ما هنوز با حماس در جنگ هستیم. تا زمانی که ۵۰ گروگان آزاد نشوند، هیچ راه حلی نمی‌تواند مطرح باشد. گروگان‌ها باید آزاد شوند، حکومت حماس در غزه باید پایان یابد و یک راه حل بلندمدت برای فلسطینی‌های غزه پیدا شود.

ما امیدواریم که روابط اسرائیل با سوریه و ترکیه به بهترین شکل ممکن شکل بگیرد.

- آقای سفیر، اجازه دهید به همکاری آذربایجان و اسرائیل برگردم. مدتی پیش، جلساتی در باکو بین هیئت‌های اسرائیلی و ترکیه برگزار شد. این با میانجیگری آذربایجان انجام شد و موضوع بحث، ایجاد سازوکاری برای جلوگیری از درگیری ترکیه و اسرائیل در سوریه بود. آیا فکر می‌کنید آذربایجان به پیشرفت روابط اسرائیل، ترکیه و سوریه ادامه خواهد داد؟ به طور کلی، آیا قرار است این گفتگوها در آینده دوباره در باکو برگزار شود؟

- اول از همه، این فرصتی است برای تشکر از آذربایجان به خاطر تلاش‌های طرفین برای دستیابی به توافق. این تلاش‌ها کاملاً موفقیت‌آمیز بوده‌اند و مورد قدردانی اسرائیل قرار گرفته‌اند. ما معتقدیم که چنین موقعیت‌هایی در آینده ادامه خواهد یافت. امیدوارم در آینده، روابط اسرائیل با سوریه و ترکیه به بهترین شکل ممکن شکل بگیرد. مذاکرات در مورد نوعی توافق امنیتی با سوریه در حال انجام است. مردم آذربایجان جوهره ثبات و امنیت را درک و به آن احترام می‌گذارند. همین وضعیت در اسرائیل نیز وجود دارد. ما امیدواریم که در آینده حلقه‌های ثبات را در اطراف خود گسترش دهیم. ما با مصر و اردن توافق‌نامه‌های صلح داریم. ما همچنین به «توافق ابراهیم» دست یافته‌ایم. مذاکرات در حال حاضر با سوریه در حال انجام است و امیدواریم با لبنان پیشرفت کنیم. حذف حزب‌الله، یک سازمان مضر، نشانه مثبتی است. ما امیدواریم که امنیت اسرائیل در آینده بهبود یابد.

عکس - ایلکین نبی‌ اف ©️ گروه رسانه ای آپا