خبر

مصاحبه با جولین دو فرپون، سفیر بلژیک در آذربایجان، با خبرگزاری آپا

فکر می‌کنم امسال سال مثبتی برای مردم آذربایجان و منطقه خواهد شد

– آقای سفیر، فکر می‌کنم این مصاحبه به خوانندگان ما کمک می‌کند تا روابط موجود بین کشورهایمان و پتانسیل آینده را بهتر درک کنند. شما چگونه روابط دیپلماتیک فعلی بین دو کشور را توصیف می‌کنید؟

– پیش از هر چیز، از شما سپاسگزارم که به سفارت بلژیک آمدید تا این مسائل را مورد بحث قرار دهید. سال نو مبارک! فکر می‌کنم امسال سالی مثبت برای مردم آذربایجان و منطقه خواهد شد و مطمئن هستم که سال خوبی نیز برای روابط دوجانبه بین بلژیک و آذربایجان خواهد شد. طی چند سال گذشته، روابط بلژیک و آذربایجان عمیق‌تر شده است. به عنوان نمونه می‌توانم اشاره کنم که گفت‌وگوی سیاسی در سطح رهبری بلژیک و وزیران این کشور در سال‌های اخیر افزایش یافته است. پس از آمدنم به اینجا، افتخار پذیرش نخست‌وزیر خود را در اینجا داشتم. این یک سفر تاریخی بود، زیرا اولین سفر نخست‌وزیر بلژیک به آذربایجان بود. این سفر در چارچوب COP29 انجام شد.همزمان، شرکت‌های بلژیکی که علاقه‌مند به فعالیت در آذربایجان هستند نیز سفرهایی داشته‌اند، از جمله سفر اخیر در ماه اکتبر که توسط اصلی‌ترین فدراسیون تجاری بلژیک انجام شد. در دسامبر سال گذشته نیز سفر مقامات عالی‌رتبه از کشورهای بنلوکس – بلژیک، هلند و لوکزامبورگ – به آذربایجان انجام شد. فکر می‌کنم این امر هم نشان‌دهنده وجود دینامیک جدیدی از صلح در منطقه است و هم پتانسیل توسعه روابط ما در زمینه‌های متعدد را نمایان می‌کند.

رهبران آذربایجان و ارمنستان گام‌های جسورانه‌ای برای دستیابی به صلح پایدار در منطقه برداشته‌اند

– به نظر شما، بیشترین پتانسیل برای توسعه روابط ما به طور مشخص در چه حوزه‌ها و زمینه‌هایی است؟

– من سه حوزهٔ اصلی را نام می‌برم که در آن‌ها می‌توانیم روابط خود را عمیق‌تر کنیم. همان‌طور که اشاره کردم، زمینهٔ منطقه‌ای بسیار مهم است. ما می‌بینیم که در زمینه ثبات و امنیت منطقه‌ای تحولات زیادی رخ داده و بلژیک می‌خواهد به این روند کمک کند. رهبری آذربایجان و ارمنستان نیز گام‌های جسورانه‌ای برای دستیابی به صلح پایدار در منطقه برداشته‌اند. ما این موضوع را بسیار مهم می‌دانیم و هر کاری از دستمان بربیاید برای کمک به این پویایی جدید انجام خواهیم داد. این حوزهٔ اول است.حوزهٔ دوم مربوط به همکاری اقتصادی است. ما می‌بینیم که آذربایجان در مسیر تنوع‌بخشی به اقتصاد گام‌های مهمی برداشته است، یعنی تلاش می‌کند توسعهٔ بسیاری از بخش‌های اقتصادی فراتر از حوزه انرژی را پیش ببرد. این حوزه‌ها شامل بهداشت، لجستیک، حمل‌ونقل و زیرساخت‌ها می‌شوند. در این زمینه‌ها، شرکت‌های بلژیکی علاقهٔ جدی به فعالیت در آذربایجان نشان داده‌اند. آخرین حوزه‌ای که می‌خواهم اشاره کنم، تعاملات انسانی است. صادقانه بگویم، چیزی که از روزی که به آذربایجان آمدم بیش از همه مرا شگفت‌زده کرده همین است: تعداد زیادی از آذربایجانی‌ها علاقه‌مند به سفر به بلژیک و تحصیل در این کشور هستند. حتی با ده‌ها آذربایجانی که در معتبرترین دانشگاه‌های بلژیک تحصیل کرده‌اند، آشنا شده‌ام. برخی از آن‌ها در شرکت‌های آذربایجانی و همچنین در نهادهای دولتی سمت‌های بسیار بالایی دارند و ما این را به عنوان یک ارزش باید حفظ و تشویق کنیم. در این زمینه نیز اقدامات لازم را انجام می‌دهیم.

ما آذربایجان را شریک بسیار مهمی برای ناتو می‌دانیم

– آقای سفیر، برای همه ما روشن است که بلژیک عضو اتحادیهٔ اروپا و ناتو است. این عامل چگونه بر روابط بلژیک با آذربایجان تأثیر می‌گذارد؟

– بله، بلژیک یکی از اعضای بنیان‌گذار اتحادیهٔ اروپا و ناتو است. در واقع، ما این دو سازمان را در سیاست خارجی خود بسیار مهم می‌دانیم و نقش آن‌ها در روابط ما با آذربایجان نیز بسیار بزرگ است. ما از دستور کار تعمیق روابط با اتحادیهٔ اروپا و ناتو به‌طور کامل حمایت می‌کنیم.

روابط با اتحادیهٔ اروپا هم‌اکنون موضوعات گسترده‌ای را پوشش می‌دهد. این موضوعات می‌توانند شامل انرژی، تجارت و بسیاری حوزه‌های دیگر باشند و ما از توسعهٔ بیشتر این روابط حمایت می‌کنیم. در واقع، سال ۲۰۲۶ از این نظر سال بسیار مهمی خواهد شد، زیرا آذربایجان و اتحادیهٔ اروپا تصمیم گرفته‌اند دربارهٔ تعمیق روابط و مذاکرات برای پیمان شراکت جدید اقدام کنند. بلژیک این فرآیند را به‌طور کامل حمایت خواهد کرد.در روابط با ناتو نیز تحولات مثبت وجود دارد. ما آذربایجان را به عنوان یک شریک بسیار مهم برای ناتو می‌بینیم. همچنین به یاد داریم که آذربایجان طی سال‌ها به برخی مأموریت‌های ناتو، از جمله مأموریت در افغانستان، کمک کرده است و ما این را بسیار مثبت ارزیابی می‌کنیم. فرصت‌های خوبی برای تعمیق بیشتر روابط آذربایجان و ناتو وجود دارد. فکر می‌کنم ناتو به زودی نمایندهٔ ویژهٔ جدیدی برای قفقاز جنوبی منصوب خواهد کرد و ما این را فرصت خوبی برای توسعه روابط می‌دانیم.به‌طور کلی، ما معتقدیم حوزه‌های متعددی وجود دارد که می‌توانیم برای تقویت امنیت منطقه با آذربایجان همکاری کنیم و می‌توانم دو نمونه از آن‌ها را ذکر کنم. آذربایجان در قبال اوکراین موضع بسیار فعال و مثبت اتخاذ کرده و کمک‌های انسانی گسترده‌ای ارائه داده است که این امر بسیار مهم است. همچنین، از بازسازی زیرساخت‌های برق اوکراین حمایت کرده است که ما این را بسیار ارزشمند می‌دانیم.

بلژیک از اوکراین به‌طور کامل حمایت می‌کند و کمک‌های آذربایجان را بسیار تعیین‌کننده می‌دانیم. نمونهٔ دیگر، خاورمیانه است. این موضوع حتی از ابتدای سال تاکنون بسیار مطرح بوده است، زیرا ما تحولات ایران را دنبال می‌کنیم. به‌طور کلی، آذربایجان نقش مهمی در تأمین ثبات در منطقهٔ خاورمیانه ایفا کرده است.

ما از کمک آذربایجان به خروج شهروندان بلژیک از ایران در جریان جنگ سال گذشته بسیار سپاسگزاریم. این امر را نمونهٔ آشکار همکاری مثبت و شراکت بالقوه‌ای می‌دانیم که می‌تواند با دولت آذربایجان در این زمینه‌ها ایجاد شود.

روابط انرژی بین آذربایجان و اتحادیه اروپا استراتژیک‌تر شده است

– شما دربارهٔ همکاری دوجانبه و همچنین روابط در چارچوب ناتو و اتحادیهٔ اروپا صحبت کردید. بلژیک نقش استراتژیک آذربایجان را در زمینهٔ اتصال و امنیت انرژی برای اتحادیهٔ اروپا چگونه ارزیابی می‌کند؟

– بله، این دو حوزه که شما اشاره کردید فوق‌العاده مهم هستند. در مورد مسئلهٔ انرژی، روابط انرژی بین آذربایجان و اتحادیهٔ اروپا به‌ویژه پس از تجاوز روسیه به اوکراین ماهیت استراتژیک‌تری پیدا کرده است. این شامل منابع انرژی سنتی نیز می‌شود. برای مثال، مسیر جنوبی گاز که برخی شرکت‌های بلژیکی در توسعهٔ زیرساخت آن مشارکت داشته‌اند، اهمیت زیادی برای تأمین گاز و امنیت انرژی اروپا دارد. اما موضوع تنها محدود به منابع انرژی سنتی نیست. من کمی پیش از COP29 به اینجا آمده بودم و این رویداد، فرصت خوبی برای عمیق‌تر کردن تعهدات و اهداف کشورهای ما در زمینهٔ «انرژی سبز» و انرژی پایدار و همچنین تقویت همکاری در توسعهٔ منابع انرژی پایدار بود. ما مشاهده کردیم که آذربایجان در این زمینه اقدامات ملموسی انجام می‌دهد و معتقدیم که شرکت‌های بلژیکی نیز می‌توانند به این پروژه‌ها کمک کرده و به‌طور فعال مشارکت داشته باشند.

در مورد مسئلهٔ اتصال (کُنکتوییتی) نیز، این یکی دیگر از جنبه‌های بسیار مهم روابط ماست. در واقع، بلژیک این را بسیار خوب درک می‌کند، زیرا رفاه اقتصادی بلژیک تا حد زیادی به اتصال با کشورهای همسایه و به‌طور کلی با جهان بستگی دارد. ما کشوری نسبتاً کوچک با اقتصاد متوسط هستیم، اما توجه جدی به تجارت و ایجاد روابط با کشورهای همسایه و همچنین با مناطق وسیع‌تر داریم. ما بنادر، زیرساخت‌ها و شبکه‌های تجاری در سطح جهانی داریم و به خوبی می‌دانیم این امر چقدر اهمیت دارد. ما در چارچوب روابط اتحادیهٔ اروپا و آذربایجان علاقه‌مند به توسعهٔ این حوزه‌ها هستیم.

من معتقدم که این برای روابط اتحادیه اروپا و آذربایجان مثبت خواهد بود و یک روند "برد-برد" است که به نفع هر دو طرف است

– بیایید موضوع اتحادیهٔ اروپا را ادامه دهیم. بلژیک مذاکرات بین آذربایجان و اتحادیهٔ اروپا برای توافقنامهٔ جامع جدید را چگونه ارزیابی می‌کند؟

– ما از این آمادگی مشترک برای امضای توافقنامهٔ شراکت جدید به‌طور کامل حمایت می‌کنیم. من معتقدم که این برای روابط اتحادیه اروپا و آذربایجان مثبت خواهد شد و یک روند "برد-برد" است که به نفع هر دو طرف است.در واقع، اتحادیهٔ اروپا بزرگ‌ترین شریک تجاری آذربایجان است. این وضعیت طی سال‌ها برقرار بوده و همچنین اتحادیهٔ اروپا به بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار خارجی آذربایجان تبدیل شده است. بنابراین، تعمیق روابط در تمام حوزه‌ها کاملاً منطقی است و ما این را یک توسعهٔ بسیار مثبت می‌دانیم.

– بلژیک روند صلح بین آذربایجان و ارمنستان را چگونه می‌بیند؟ موضع مشخص بلژیک در این روند چیست؟ دیدگاه و مزایای رویکرد بلژیک نسبت به این فرآیند چیست؟

– ما با خوشحالی از پیش‌نویس توافقنامهٔ صلح و عادی‌سازی روابط بین آذربایجان و ارمنستان در فصل تابستان استقبال کردیم. معتقدم این یک پیشرفت بسیار مثبت است. اگر زمینهٔ ژئوپلیتیکی گسترده‌تر را نیز در نظر بگیریم، این یک رویداد بسیار مهم است و نشان می‌دهد که دو کشور تلاش می‌کنند فراتر از تاریخ بسیار دردناک درگیری‌ها قدم برداشته و چیزی مثبت و پایدار برای آینده بسازند. به نظر من، به همان اندازه که امضای توافق‌نامه مهم است، این نیز مهم است که شهروندان هر دو کشور بتوانند مزایای واقعی یک کشور صلح‌آمیز را ببینند. در ماه‌های اخیر، شاهد گام‌های مشخصی برای تأیید این موضوع بوده‌ایم. اجرای تأمین سوخت و غلات به ارمنستان از طریق آذربایجان نمونه‌ای از این امر است. ما شاهد افزایش تعاملات در سطح جامعهٔ مدنی و همچنین میان دو کشور هستیم. به همین دلیل مطمئن هستیم که صلح پایدار می‌تواند از این مسیر شکل بگیرد.در واقع، اگر به تاریخ اروپا و همچنین تاریخ منطقهٔ من نگاه کنیم، خواهیم دید که گاهی صلح پایدار میان کشورهایی که سابقهٔ طولانی درگیری دارند، از همین طریق شکل گرفته است.

–آقای سفیر، در پرسش‌های قبلی شما دربارهٔ مسئلهٔ اتصال صحبت کردید. به طور مشخص، بلژیک چگونه به پروژه‌های اتصال منطقه‌ای، مانند ابتکار «مسیر ترامپ» می‌بیند؟

– ما معتقدیم که مسئلهٔ اتصال، محور و موضوع اصلی در توافقنامهٔ عادی‌سازی روابط بین آذربایجان و ارمنستان است. ما نقش ایالات متحده در توسعهٔ چنین پروژه‌هایی را تحسین می‌کنیم. هم‌چنین، توانایی اتحادیهٔ اروپا برای مشارکت در این پروژه‌های اتصال را مثبت ارزیابی می‌کنیم. همان‌طور که اشاره کردم، از طریق چنین منافع مشخص و ملموسی است که می‌توان صلح را به‌صورت پایدار ایجاد کرد. ما رویکرد مثبتی به این موضوع داریم و معتقدیم که شرکت‌های اروپایی و بلژیکی می‌توانند در پروژه‌های اتصال بزرگ مقیاس مشارکت کنند. شرکت‌های زیادی داریم که به این حوزه علاقه‌مند هستند.

– از دیدگاه بلژیک، نقش آذربایجان در مسیر کریدور میانه و مسیرهای اتصال در اوراسیا چگونه ارزیابی می‌شود؟

– ما می‌بینیم که کریدور میانه به طور کلی برای اروپا اهمیت بیشتری پیدا کرده و ماهیت استراتژیک آن پررنگ‌تر شده است. این موضوع برای بلژیک نیز صادق است. کریدور میانه به ابزاری برای توسعهٔ مسیرهای حمل‌ونقل، تجارت و تبادل زیرساخت تبدیل شده و در تبادلات منطقه‌ای گسترده‌تر نقش محوری ایفا می‌کند. ما فرصت‌هایی برای مشارکت اروپا در این فرآیند می‌بینیم.در واقع، اروپا برای این منظور استراتژی‌های مشخصی نیز تدوین کرده است. برای مثال، برنامهٔ «Global Gateway» وجود دارد که هدف آن توسعهٔ مسیرهای تجارت و حمل‌ونقل است که اروپا را از طریق آسیای مرکزی به آسیا متصل می‌کند. معتقدم این یک فرآیند مفید هم برای اروپا و هم برای آذربایجان است و شرکت‌های بلژیکی نیز در این زمینه به‌طور فعال مشارکت می‌کنند.همچنین یک استراتژی دریای سیاه توسط اتحادیه اروپا ارائه شده است که بر چگونگی توسعه ارتباطات در منطقه دریای سیاه تمرکز دارد. این استراتژی موقعیت استراتژیک آذربایجان در آن جغرافیا را به‌روشنی به رسمیت می‌شناسد و این بسیار مهم است.

برای بلژیک، ما به روابط با مناطق قفقاز جنوبی و آسیای مرکزی سرمایه‌گذاری جدی می‌کنیم. برای مثال، در پایان سال گذشته، دولت ما اعلام کرد که در شهر تاشکند، ازبکستان، سفارت جدیدی افتتاح خواهیم کرد. این بخشی از دیدگاه ماست که این منطقه در آینده اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. اگر به ۲۵ سال پیش نگاه کنیم، بلژیک در هیچ‌یک از این مناطق، نه در قفقاز جنوبی و نه در آسیای مرکزی، سفارت نداشت. اما اکنون ما سه سفارت داریم و از سال آینده تعداد آن‌ها به چهار خواهد رسید: دو سفارت در قفقاز جنوبی و به‌زودی دو سفارت در آسیای مرکزی.

این نشان می‌دهد که ما این منطقه را به‌عنوان یک منطقهٔ استراتژیک می‌بینیم، در آن حضور داریم و قصد داریم پایدار بمانیم و روابط خود را با تمامی این کشورها برقرار و توسعه دهیم. طبیعی است که مسئولیت اصلی من اجرای این رویکرد در روابط با آذربایجان است.

– آقای سفیر، در پایان گفت‌وگوی ما، شما مدتی است که در اینجا حضور دارید. احتمالاً با طعم‌های آشپزی آذربایجان آشنا شده‌اید و به بسیاری از مکان‌ها سر زده‌اید…

– بله، در واقع، فرصت بازدید از بسیاری از مناطق مختلف آذربایجان برای من فراهم شده است. به گنجه، قوبا و مناطق کوهستانی سفر کرده‌ام. حتی چندین بار به لنکران رفته‌ام. اگر بخواهم چیزی را به‌ویژه ذکر کنم، هنگام صحبت از غنای آشپزی آذربایجان، بلافاصله میوه‌ها و سبزیجات لنکران به ذهنم می‌آید. آن‌ها واقعاً بسیار خوش‌طعم هستند.

– خودم هم اهل لنکران هستم.

–واقعاً؟ چقدر عالی. نکته اصلی که در مورد غذاهای آذربایجانی دوست دارم تنوع و در عین حال سادگی آن است، دور هم جمع شدن با دوستان و گذراندن وقت دور یک میز زیبا است. فکر می‌کنم این یک زبان جهانی است که همه می‌توانند آن را درک کنند و از آن لذت ببرند، و همین یکی از ویژگی‌هایی است که آذربایجان را خاص می‌کند.