ملت آذربایجان که دارای تاریخ کهن دولتداری و فرهنگ است، در دو قرن اخیر بارها با محرومیتها، کوچهای اجباری و نسلکشیها روبهرو شده است. پس از اسکان ارامنه در سرزمینهای اصلی آذربایجان – در سالهای ۱۹۰۵-۱۹۰۷، ۱۹۱۸-۱۹۲۱، ۱۹۴۸-۱۹۵۳ و ۱۹۸۷-۱۹۹۱– صدها هزار هممیهن ما در نتیجهٔ کشتارها و کوچهای غیرقانونی علیه آذربایجانیها، زادگاه خود را ترک کرده و به آذربایجان پناه آوردهاند.
کوچ اجباری آذربایجانیهایی که در قلمرو ارمنستان زندگی میکردند – از مناطق کوهستانی به مناطقی با آبوهوای گرمتر – غصب املاکی که آنان طی سالها بنا کرده و ایجاد نموده بودند، تصرف، تخریب و مصادرهٔ آثار فرهنگ مادی آنان، امروزه با اسناد معتبر به عنوان واقعیتهای تاریخی ثابت شده است.
به گزارش آپا، این موضوع در سخنرانی الهام علیاف، رئیس جمهور آذربایجان، خطاب به شرکتکنندگان کنفرانس بینالمللی «میراث فرهنگی و حق بازگشت» در باکو بیان شده است.
رئیسجمهور تأکید کرد: «ارمنستان در طول تاریخ، میراث فرهنگی مادی و معنوی غنی آذربایجانیهایی را که در آذربایجان غربی سکونت داشتهاند – از جمله اماکن مقدس و زیارتی، گورستانها – با هدف زدودن آثار ملت آذربایجان از قلمرو خود، بارها نابود کرده است. اتخاذ تدابیر لازم برای ارزیابی جنایات ضدبشری ارامنه علیه آذربایجانیها در چارچوب حقوق بینالملل و حمایت جامعه بینالمللی در این زمینه برای ما بسیار حائز اهمیت است.»