رئیسجمهور الهام علیاف خطاب به شرکتکنندگان چهارمین کنفرانس بینالمللی مینزدایی با موضوع «مینزدایی بشردوستانه برای بازسازی شهرها: تعیین استانداردهای ممتاز برای سکونتگاههای ایمن» صادر کرد.
به گزارش آپا، در این پیام آمده است:
«شرکتکنندگان محترم کنفرانس،
فرارسیدن افتتاح چهارمین کنفرانس بینالمللی مینزدایی با موضوع «مینزدایی بشردوستانه برای بازسازی شهرها: تعیین استانداردهای عالی برای سکونتگاههای امن» را به شما تبریک گفته و به شما خوشامد میگویم.
کنفرانسهای بینالمللی مینزدایی که جمهوری آذربایجان طی چند سال گذشته در چارچوب همکاری نزدیک با سازمان ملل متحد میزبان آن بوده است، به بستری مهم برای یافتن راهحلهایی برای جدیترین چالشهای بشردوستانه، امنیتی و توسعهای دوران ما تبدیل شدهاند.
متأسفانه، مینها و مهمات منفجرنشده همچنان در بسیاری از کشورهای جهان جان و امنیت انسانها را تهدید میکنند. مدتها پس از پایان درگیریها، مهمات انفجاری همچنان موجب از دست رفتن جان انسانها، مجروح شدن غیرنظامیان، آسیب دیدن زیرساختها و کند شدن روند اجرای پروژههای بازسازی میشوند. از این منظر، مینزدایی بشردوستانه یک تعهد ضروری برای برقرار سکونتگاههای امن است.»
بازسازی شهرها در مناطق پس از مناقشه، علاوه بر بازسازی ساختمانها، جادهها و زیرساختهای عمومی، مستلزم برقراری امنیت و اعتماد نیز هست. تا زمانی که زمینها از مینها و بقایای انفجاری جنگ پاکسازی نشوند، هیچ شهر، روستا یا آبادی نمیتواند بهطور کامل بازسازی شود، هیچ مدرسه یا بیمارستانی نمیتواند بهصورت امن فعالیت کند، هیچ خانوادهای نمیتواند با حفظ کرامت به زادگاه خود بازگردد و هیچ فعالیت اقتصادی نمیتواند بهطور پایدار توسعه یابد. از این رو، مینزدایی بشردوستانه در بنیان بازسازی شهرها و تشکیل سکونتگاههای امن قرار دارد.
جمهوری آذربایجان با شدیدترین نمود این چالش مواجه شده است. در پی اشغال حدود ۳۰ ساله اراضی جمهوری آذربایجان توسط ارمنستان، این کشور به یکی از کشورهای جهان با بیشترین آلودگی مین تبدیل شده است. بر اساس برآوردهای اولیه، بیش از ۱۳ درصد از قلمرو جمهوری آذربایجان تحت تأثیر مینها و مهمات منفجرنشده قرار گرفته است. مناطق آزادشده قرهباغ و زنگزور شرقی همچنان بهشدت آلوده به مینها و مهمات منفجرنشده هستند که این امر موانع جدی برای بازسازی، فعالیتهای اقتصادی، تردد ایمن و بازگشت آوارگان داخلی سابق به سرزمینهای مادری خود ایجاد میکند.
از پایان جنگ میهنی در سال ۲۰۲۰ تاکنون، در مجموع ۴۳۷ شهروند جمهوری آذربایجان، از جمله غیرنظامیان، نظامیان، مینروبها، خبرنگاران و افرادی که در فعالیتهای بازسازی مشارکت داشتهاند، قربانی حوادث مرتبط با مین و مهمات انفجاری شدهاند که در نتیجه آن ۷۳ نفر جان خود را از دست داده و ۳۶۴ نفر بهشدت مجروح شدهاند. در مجموع، از زمان آغاز تجاوز ارمنستان علیه جمهوری آذربایجان، بیش از ۳۵۰۰ تن از شهروندان ما بر اثر مینها آسیب دیدهاند. در میان آنان کودکان، زنان و دیگر غیرنظامیان نیز حضور دارند که این تهدید پنهان تأثیری فاجعهبار بر زندگی آنان گذاشته است.
این واقعیت که نقشههای میادین مین ارائهشده توسط ارمنستان تا حد زیادی نادرست و ناقص هستند، ابعاد این چالش را بیش از پیش افزایش میدهد.مینها و تلههای انفجاری نه تنها در مواضع نظامی سابق، بلکه در امتداد جادهها، در نزدیکی مناطق مسکونی، در گورستانها، زمینهای کشاورزی، جنگلها، سواحل رودخانهها و دیگر مناطق غیرنظامی نیز کشف شدهاند. با وجود این، جمهوری آذربایجان با عزم راسخ متعهد است بر این چالشها غلبه کند و بازگشت امن، با کرامت و پایدار شهروندان خود به سرزمینهای مادریشان را تضمین نماید.
مینزدایی بشردوستانه بخش جداییناپذیر و مهم برنامه بازسازی و احیای مناطق آزادشده جمهوری آذربایجان است. بازسازی شهرها و روستاها، احیای زیرساختها، توسعه شبکههای حملونقل و انرژی، احیای بخش کشاورزی و ایجاد سکونتگاههای جدید، با هماهنگی نزدیک و دقیق با فعالیتهای مینزدایی و در پیوندی تنگاتنگ با آنها اجرا میشوند.
در مناطق آزادشده، عملیات گسترده مینزدایی در حال انجام است. تاکنون بیش از ۲۹۸ هزار هکتار از اراضی پاکسازی شده و ۲۶۰ هزار و ۱۴۷ مین و مهمات منفجرنشده کشف و خنثی شده است. جمهوری آذربایجان برای افزایش سرعت، ایمنی و کارآمدی مینزدایی، از فناوریهای پیشرفته، رویکردهای نوآورانه و سامانههای نوین مدیریتی استفاده میکند.
فعالیتهای مینزدایی در جمهوری آذربایجان ارتباط مستقیمی با اولویتهای گستردهتر ملی دارد. این فعالیتها از بازسازی، بازگشت امن، احیای کشاورزی، توسعه زیرساختها، حفاظت از محیط زیست، بازادغام اجتماعی و احیای اقتصادی حمایت میکنند. همچنین این اقدامات به اجرای «آذربایجان ۲۰۳۰: اولویتهای ملی برای توسعه اجتماعی-اقتصادی»، بهویژه اولویت مرتبط با بازگشت بزرگ به مناطق آزادشده، کمک میکند.
شهرها و روستاهایی که در دوران اشغال ویران شده بودند، در چارچوب برنامه بازگشت بزرگ در حال بازسازی هستند و زیرساختهای مدرن، جادهها، تونلها، فرودگاهها، تأسیسات انرژی، مدارس، بیمارستانها، بناهای فرهنگی و سکونتگاهها در حال احیا هستند. نتایج عملی این سیاست هماکنون بهوضوح قابل مشاهده است. تاکنون حدود ۴۰ هزار نفر از آوارگان داخلی سابق به خانههای خود در مناطق آزادشده بازگشتهاند. در مجموع، شمار افرادی که هماکنون در قرهباغ و زنگزور شرقی زندگی میکنند، از ۹۰ هزار نفر فراتر رفته است.
جمهوری آذربایجان در حال طراحی و اجرای الگوهای پیشرفته بازسازی، احیا و حکمرانی پس از مناقشه است که مینزدایی، شهرسازی، توسعه زیرساختها، احیای محیط زیست، راهکارهای دیجیتال، خدمات اجتماعی، مدیریت دولتی و بازگشت آوارگان داخلی سابق را در قالب یک چارچوب یکپارچه و هماهنگ گرد هم میآورد. مناطقی که در دوران اشغال ویران و از سکنه خالی شده بودند، در مدت کوتاهی به مکانهایی برای زندگی، کار، تحصیل و بهرهمندی از فرصتها تبدیل میشوند.
اگرچه چالشهای بسیاری همچنان پابرجاست، نتایج بهدستآمده تاکنون نشاندهنده اثربخشی رویکرد یکپارچه جمهوری آذربایجان است. ما آمادهایم این تجربه را با کشورها و مناطقی که با پیامدهای مشابه مناقشه مواجه هستند، به اشتراک بگذاریم. زیرا بر این باوریم که الگوی جمهوری آذربایجان در زمینه مینزدایی، بازسازی و بازگشت میتواند برای بسیاری از شرکای ما در سراسر جهان از اهمیت عملی برخوردار باشد.
جمهوری آذربایجان همچنین ابتکارات مهمی را در راستای ترویج فعالیتهای مینزدایی در سطح بینالمللی مطرح کرده است. اهمیت اسکان امن و پایدار و مینزدایی در مرکز مباحثات جهانی در جریان سیزدهمین اجلاس مجمع جهانی شهرسازی قرار داشت که جمهوری آذربایجان با موفقیت در باکو میزبان آن بود.
در همین راستا، کشور ما مینزدایی بشردوستانه را بهعنوان هجدهمین هدف ملی توسعه پایدار اعلام کرده و به تلاشهای خود برای بهرسمیت شناخته شدن این موضوع بهعنوان یک اولویت جهانی ادامه میدهد.
مسئله مین به همبستگی بینالمللی قویتری نیاز دارد. جمهوری آذربایجان بخش عمده بار مینزدایی بشردوستانه و همچنین روند کلی بازسازی و احیای مناطق آزادشده را با اتکا به منابع ملی خود بر عهده گرفته است. با این حال، گستردگی آلودگی، فوریت بازسازی و اهمیت بشردوستانه بازگشت امن، مستلزم حمایت گستردهتر و عملیتر جامعه بینالمللی است. تأمین مالی قابل پیشبینی، تجهیزات مدرن، دانش فنی، آموزش، انتقال فناوری و مشارکتهای بلندمدت برای تسریع روند مینزدایی و کاهش چالشهای ناشی از مینها ضروری است.
اطمینان دارم که این کنفرانس بهعنوان بستری ارزشمند برای گفتوگوی صریح، تبادل تجربیات و توسعه همکاریهای عملی ایفای نقش خواهد کرد. مباحثی که در باکو مطرح میشوند، به تقویت استانداردهای بینالمللی مینزدایی، ترویج نوآوری، حمایت از بازسازی شهرهای امن و تحقق هدف مشترک ما، یعنی ایجاد جوامعی امن، پایدار و تابآور، کمک خواهند کرد.
به همه شرکتکنندگان صمیمانهترین آرزوهای خود را تقدیم میکنم و برای کنفرانس در انجام وظایف و فعالیتهای خود آرزوی موفقیت دارم.»