USD 1.7

باکو 25 °C

AZ RU EN FA FR

مد شب

سیاست

WUF13

COP29

انتخابات ۲۰۲۴

خبر

اخبار جهان

اخبار اقتصادی

اخبار ورزشی

اخبار فرهنگی

تحلیل

وبلاگ

شرکت

۱۰ برگزیده

آرشیو

خبرهای آرشیو

© 2004 – 2026 تمامی حقوق مولف محفوظ است.

خبر

صفحه اصلی

خبر

بودبرگ: روابط روسیه و آذربایجان پس از روند سازش با ارمنستان دستخوش تغییر دیگری خواهد شد - مصاحبه

30 سپتامبر 2025 16:25 (UTC +04:00)

فشار دیاسپورا نمی‌تواند آذربایجان را مجبور به تغییر خط سیاسی خود کند

مصاحبه الکساندر بودبرگ، تحلیلگر سیاسی روزنامه "موسکووسکی کومسومول"، روزنامه‌نگار مشهور روسی، با فرید اکبروف، خبرنگار آپا در مسکو

- الکساندر پتروویچ، چه اتفاقی در روابط روسیه و آذربایجان می‌افتد؟ تنشی که پس از سرنگونی هواپیمای آزال بر فراز گروزنی در ژوئن امسال و با وقایع یکاترینبورگ به اوج خود رسید. نظرات شما جالب است.

- به نظر من تنشی که چند ماه پیش بین دو کشور تجربه شد، اکنون تا حدودی کم شده است. از هر دو طرف فروکش کرده است. می‌توانیم انتظار عادی‌سازی و آرام شدن روابط را داشته باشیم. احتمالاً این روابط، روابط اتحاد استراتژیک مانند قبل، یعنی قبل از سقوط هواپیما و وقایع یکاترینبورگ، نخواهد بود. با این حال، این روابط، روابطی حسنه، تجاری و حتی می‌توانم بگویم اتحاد خواهد بود.

اگر روسیه بلافاصله پس از سقوط هواپیما عذرخواهی می‌کرد و غرامت پرداخت می‌کرد، این موضوع فوراً بسته می‌شد.

- به نظر می‌رسد که روسیه از مسئولیت سقوط هواپیما شانه خالی می‌کند. با وجود شواهد ارائه شده توسط طرف آذربایجانی، روسیه حتی نمی‌خواهد یک عذرخواهی رسمی ساده انجام دهد و غرامت بپردازد. به نظر شما دلیل این امر چیست؟

- به نظر من تضادها بین دو کشور از قبل مانده بود. فعالیت‌های طرفین، یکدیگر را تحریک کرده بود. این مربوط به رویکردهای متفاوت طرفین به فرآیندهای خاص است. به نظر من، یک حادثه غم‌انگیز رخ داده است. این حادثه عمدی و آگاهانه نبوده است. به احتمال زیاد، هواپیمای متعلق به خطوط هوایی آذربایجان هنگام فرود در شهر گروزنی توسط سیستم‌های دفاع هوایی روسیه مورد اصابت قرار گرفته است. پس از آن، خلبانان قهرمانی نشان دادند و به سواحل قزاقستان در دریای خزر پرواز کردند. آنها سعی کردند هواپیما را در آنجا فرود آورند. البته، این یک فاجعه بزرگ است. توضیح آن به روش دیگری غیرممکن است. این یک حادثه عمدی نبود. بنابراین، فکر می‌کنم عذرخواهی فوری و پرداخت غرامت کار درستی بود. در آن صورت این موضوع فوراً بسته می‌شد. اما به نظر من نیروهایی در داخل روسیه به دلایلی مسیر متفاوتی را انتخاب کردند. آن نیروها نمی‌خواستند اعتراف را بپذیرند. این موضوع، طرف آذربایجانی را آزرده خاطر کرد. در مقطعی، همین واکنش طرف آذربایجانی شروع به آزرده خاطر کردن «میهن‌پرستان افراطی» ما کرد. آن «میهن‌پرستان افراطی» به نوعی می‌خواستند «جایگاه آذربایجان را به آن نشان دهند». آنها می‌خواستند نشان دهند که ما کشورهای برابر نیستیم. یک شریک کوچک نمی‌تواند از یک شریک بزرگ، کشوری عظیم مانند روسیه، عذرخواهی طلب کند.

الهام علی‌اف، رئیس جمهور آذربایجان، مولف پایان درگیری با ارمنستان و افتتاح کریدور حمل و نقل است.

- آیا عوامل دیگری نیز می‌توانند در وخامت روابط نقش داشته باشند؟

- البته، مشکلات دیگری نیز در پایه و اساس تضاد بین روسیه و آذربایجان وجود دارد. به نظر من، مشکل اصلی دستیابی به صلح کامل بین آذربایجان و ارمنستان و توافق در مورد افتتاح کریدور حمل و نقل در قفقاز جنوبی است. اگر توافق مورخ ۹ نوامبر ۲۰۲۰ را به یاد بیاوریم، خواهیم دید که در آنجا آمده است که افتتاح کریدور زنگزور و کنترل این کریدور توسط نیروهای مرزی سرویس امنیت فدرال روسیه انجام خواهد شد. این توافق همه طرفین را راضی کرد. با این حال، با وجود گذشت تقریباً ۵ سال از امضای توافق، هیچ کاری انجام نشده است. بنابراین، رهبری آذربایجان تمایل دارد از تغییر اوضاع بین‌المللی بهره‌برداری کند. دولت ایالات متحده تغییر کرده است، رویکرد دولت جدید برای حل مشکلات مختلف، از جمله مشکلات در قفقاز جنوبی، تغییر کرده است. در این زمینه درخواستی به ایالات متحده ارسال شده است. به نظر من، آمریکایی‌ها به این سوال پاسخ مثبت دادند. اکنون تلاش برای گشودن کریدورهای حمل و نقل و امضای پیمان صلح بین ارمنستان و آذربایجان، نه تحت نظارت روسیه، بلکه تحت نظارت ایالات متحده، امکان‌پذیر شد.

ارزش صلح با ارمنستان، گشوده شدن کریدور نخجوان، و به طور مشروط، جاده به اروپا، برای آذربایجان بسیار ارزشمند است.

- آیا این می‌تواند کسی را در مسکو عصبانی کند؟

- البته، ممکن است عصبانی کند. به نظر من، پس از عادی‌سازی روابط آذربایجان و ارمنستان، روابط روسیه و آذربایجان دستخوش تغییر دیگری خواهد شد. نکته این نیست که این روابط بهبود یا بدتر می‌شوند. بلکه صرفاً این است که فضای روابط اساساً تغییر خواهد کرد. البته، رئیس جمهور الهام علی‌اف، مولف پایان دادن به درگیری با ارمنستان با امضای اسناد الزام‌آور قانونی و گشودن کریدور حمل و نقل است. واضح است که گشوده شدن کریدور نخجوان جنبه بسیار مهمی برای آذربایجان است. توافق صلح قانونی با ارمنستان نکته بسیار مهمی است. من فکر می‌کنم و مطمئنم که الهام علی‌اف می‌خواهد ببیند کشورش در یک سال، یک سال و نیم آینده کجا قرار دارد. بنابراین، اگر فرض کنیم کسی می‌خواسته با ارتکاب قتل عام در یکاترینبورگ به باکو فشار بیاورد، این موضع بسیار اشتباهی است. زیرا این مسائل با یکدیگر مطابقت ندارد. ارزش صلح با ارمنستان و ارزش باز کردن کریدور نخجوان، و جاده مشروط به اروپا، برای آذربایجان بسیار ارزشمند است. من فکر می‌کنم هیچ فشاری بر آذربایجان برای انصراف از این کار مؤثر نخواهد بود.

- آیا امضای پیمان صلح بین آذربایجان و ارمنستان و امضای این صلح با میانجیگری واشنگتن می‌تواند منجر به وخامت بیشتر روابط مسکو و باکو شود؟

- فکر نمی‌کنم. ببینید، ما وارد دوران جدیدی می‌شویم. جنگ بین ارمنستان و آذربایجان تمام شده است. می‌دانم که خواهید خندید، اما مطمئنم که ظرف پنج سال آینده، شاید حتی زودتر، یک تجارت مشترک ارمنی-آذربایجانی برقرار خواهد شد. تجارت وجود خواهد داشت. من از این مطمئنم. این پیش‌بینی من است. زمان دستخوش تغییر است، جنگ توانایی خود را به عنوان یک عامل تأثیرگذار در سیاست نه تنها در مسئله ارمنستان و آذربایجان، بلکه در همسایگی ها، مثل ایران، ترکیه و روسیه از دست می‌دهد. به عبارت ساده، جنگ به عنوان یک عنصر مهم در روابط، به طور متعارف در حال ناپدید شدن است و اهمیت خود را به عنوان ابزاری برای فشار و نفوذ از دست می‌دهد. دیگر نیازی به رفتن به نخجوان از طریق خاک ایران نخواهد بود. ترکیه مرزهای خود را با ارمنستان باز خواهد کرد. من مطمئنم که مرز آذربایجان و ارمنستان نیز باز خواهد شد. گرجستان نیز آزادانه نفس خواهد کشید. بسیاری از چیزها تغییر خواهد کرد. این یک واقعیت متفاوت خواهد بود و جنگ دیگر ابزاری در این واقعیت، در روابط سیاسی، نخواهد بود.

از دید منافع دولتی روسیه، هیچ جایگزینی جز زندگی در صلح و همسایگی خوب با آذربایجان وجود ندارد.

- مسکو مجبور خواهد شد با این واقعیت کنار بیاید، درست است؟

- همه مجبور خواهند شد با این واقعیت کنار بیایند. اول از همه، ایروان باید با این واقعیت کنار بیاید. زیرا ایروان در این دوره تاریخی به هیچ وجه به آنچه می‌خواست، نرسید. از جمله ایران، باید با این موضوع کنار بیاید. ما وارد یک دوره جدید، یک زمان جدید می‌شویم، همه باید با این موضوع کنار بیایند. این دلیلی برای رنجیدن از کسی نیست. این دلیلی برای ایجاد روابط در شرایط مختلف است. ایجاد روابط ضروری خواهد بود. امروز، صلح بین باکو و ایروان به این شکل است. آمریکایی‌ها پول خرج خواهند کرد، کریدور را کنترل خواهند کرد و ضامن توافق صلح خواهند بود.