خبر

صفحه اصلی

خبر

ایرنا: تهران امکان احیای توافق با آمریکا را حفظ کرده است

22 ژوئیه 2026 15:42 (UTC +04:00)

دلیل بی‌اثر ماندن این یادداشت تفاهم، نقض تعهدات اصلی توسط آمریکا بوده است.

به گزارش دفتر تهران خبرگزاری آپا، این موضوع در تحلیل مفصلی پیرامون وضعیت کنونی و آینده «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد» بازتاب یافت که توسط خبرگزاری رسمی ایران (ایرنا) منتشر شده است.

ایرنا در ابتدای این گزارش نوشته است که اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، و کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی وزیر امور خارجه، ازسرگیری حملات آمریکا علیه ایران را به منزله پاره‌پاره کردن و نابود ساختن یادداشت تفاهم اسلام‌آباد ارزیابی کرده‌اند.

این خبرگزاری افزوده است که بقایی در نشست خبری اخیر خود، در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت اجرای این یادداشت تفاهم، تأکید کرده که ایران از ابتدا اصل «تعهد در برابر تعهد» را مبنای عمل خود قرار داده است. به گفته وی، تا زمانی که طرف مقابل به تعهدات خود عمل می‌کرد، ایران نیز به تعهداتش پایبند بود، اما پس از آنکه آمریکا بارها تعهدات خود را نقض کرد، تهران نیز اجرای تعهدات خود را متوقف ساخت.

بقایی تصریح کرد که اعتبار هر یادداشت تفاهم یا توافقی به پایبندی طرف‌ها به تعهداتشان بستگی دارد؛ در غیر این صورت، آن سند ارزشی فراتر از «متنی نوشته‌شده روی کاغذ» نخواهد داشت.

وی افزود که اهمیت هر یادداشت تفاهم یا توافق برای ایران در تأمین منافع ملی و امنیت ملی کشور نهفته است و در صورتی که طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکند، نمی‌توان انتظار داشت ایران نیز به تعهداتش پایبند بماند.

ایرنا در ادامه خاطرنشان کرده است که در حقوق بین‌الملل، توافق‌ها بر پایه اصل عمل متقابل استوار هستند. بر اساس این اصل، طرف‌ها در برابر تعهدات و امتیازاتی که ارائه می‌کنند، از منافع و مزایای مشخصی برخوردار می‌شوند و هیچ کشوری به‌صورت یک‌جانبه به تعهدات خود پایبند نمی‌ماند.

این خبرگزاری همچنین با اشاره به مفهوم «نقض اساسی معاهده» نوشته است که اگر یکی از طرف‌ها تعهدات اساسی خود را نقض کند، طرف دیگر از نظر حقوقی این حق را خواهد داشت که اجرای تعهدات خود را متوقف کرده یا از توافق خارج شود.

ایرنا نوشته است که آمریکا با لغو معافیت‌های تحریمی مربوط به صادرات نفت ایران، ازسرگیری محاصره دریایی و حملات نظامی، و همچنین تلاش برای مداخله در مدیریت تنگه هرمز، تعهدات اصلی خود ناشی از یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را نقض کرده است. از این‌رو، ایران نیز اجرای تعهدات خود را متوقف کرده است.

این خبرگزاری با استناد به اظهارات کاظم غریب‌آبادی و مفاد کنوانسیون وین درباره حقوق معاهدات، تأکید کرده است که آمریکا با نقض تعهدات اساسی خود، مبانی حقوقی و اجرایی یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را از میان برده است.

غریب‌آبادی اظهار داشته که مهم‌ترین شرط این یادداشت تفاهم، توقف فوری و دائمی جنگ و عملیات نظامی علیه ایران بوده و ازسرگیری اقدامات نظامی آمریکا برای بی‌اعتبار تلقی شدن این توافق کافی است.

ایرنا افزوده است که تهران تاکنون تصمیمی برای خروج رسمی از این یادداشت تفاهم اتخاذ نکرده است. ایران بر این باور است که پایان دادن به مناقشه باید از طریق یک توافق دیپلماتیک محقق شود و در صورتی که آمریکا بار دیگر اجرای تعهدات خود را آغاز کند، یادداشت تفاهم اسلام‌آباد همچنان می‌تواند به‌عنوان چارچوبی مناسب برای توقف جنگ باقی بماند.

در پایان این مقاله تأکید شده است که از دیدگاه ایران، علت بی‌اثر ماندن این یادداشت تفاهم، نه توقف اجرای تعهدات توسط تهران، بلکه نقض تعهدات اساسی توسط آمریکا بوده است. از این‌رو، ایران ضمن حفظ موضع حقوقی خود، اجرای تعهداتش را متوقف کرده تا امکان بازگشت به دیپلماسی و احیای این توافق در آینده همچنان حفظ شود.