به گزارش آپا، در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۰، در پاسخ به تجاوز نظامی بعدی ارمنستان، مردم آذربایجان برای آزادسازی سرزمینهای اشغالی جنگ میهنی را به رهبری فرمانده کل الهام علی اف رئیس جمهوری آذربایجان آغاز کردند.
در نتیجه عملیات نظامی ۴۴ روزه ارتش مظفر آذربایجان شهرک سوقووشان شهرستان ترتر در تاریخ ۳ اکتبر، شهر جبرائیل در ۴ اکتبر، شهرک هادروت شهرستان خوجاوند در تاریخ ۹ اکتبر، شهر فضولی در ۱۷ اکتبر، شهر زنگیلان در ۲۰ اکتبر به تصرفشهر قوبادلی ۲۵ اکتبر و شهر شوشا را در ۸ نوامبر آزاد کرد. بیشتر از ۳۰۰ منطقه و همچنین ارتفاعات مهم استراتژیک در مسیرهای آغدره، مروداغ و زنگیلان از اشغال آزاد شدند.
سربازان و افسران دلیر آذربایجان قدم به قدم پیش رفتند و سیستم های مهندسی و استحکامات سالیان متمادی توسط ارمنستان ساخته شده بود را شکستند و سرزمین های ما به قیمت خون و جان سربازان و افسران قهرمان و شهدای ما آزاد شد.
۲۹۰۸ نفر از نیروهای مسلح آذربایجان در جنگ میهنی به شهادت رسیدند و ۶ نفر مفقودالاثر محسوب می شوند.
دشمن که نتوانست در برابر راهپیمایی پیروزمندانه ارتش آذربایجان مقاومت کند، دست به اقدامات تحریک آمیز زد و با هدف قرار دادن غیرنظامیان بی گناه مرتکب جنایات جنگی شد.
گنجه دومین شهر بزرگ آذربایجان، شهرهای مینگچویر (نیروگاه برق آبی) و یولاخ (خط لوله نفت باکو-تفلیس-جیهان)، بیلقان، برده، ترتر، قبله، گورانبوی، آغجهبدی، آبشرون، خیزی و سایر مناطق زیر آتش موشک های بالستیک و دیگر تجهیزات توپخانه سنگین قرار گرفتند.
به طور کلی در نتیجه تهاجم نظامی ارمنستان ۹۳ غیرنظامی شامل ۱۲ کودک و ۲۷ زن کشته، ۴۵۴ غیرنظامی مجروح شدند، ۱۲۲۹۲ منطقه مسکونی و غیر مسکونی، ۲۸۸ خودرو آسیب دیدند و ۱۰۱۸ مزرعه آسیب دید.
علیرغم همه اینها، پیروزی های آذربایجان در عرصه نظامی، به ویژه آزادسازی شوشا از اسارت دشمن، نقش تعیین کننده ای در سرنوشت جنگ ایفا کرد و منجر به اعتراف شکست و تسلیم ارمنستان شد و ارمنستان را مجبور به بازگرداندن کلبجر، آغدام و لاچین کرد.
عزم و اراده مردم آذربایجان، قدرت اقتصادی، ارتش مدرن و اتحاد مردم از عوامل مهمی بود که پیروزی کشورمان را تضمین کرد. مردم آذربایجان با سابقه ای غنی از مملکت داری و نظامی، تاریخ باشکوه دیگری از قهرمانی را به رشته تحریر درآوردند و به همه جهانیان ثابت کردند که ملتی پیروز هستند و به پیروزی تاریخی علیه دشمن دست یافتند.
ارمنستان با درک شکست در جنگ، مجبور شد در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۰ قانون کاپیتولاسیون را امضا کند.
الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه و نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان در تاریخ ۱۰ نوامبر بیانیه ای را امضا کردند. بر اساس این بیانیه، توقف کامل آتش و تمامی عملیات نظامی در منطقه درگیری قره باغ کوهستانی در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۰ از ساعت ۰۰:۰۰ به وقت مسکو اعلام شد.
یک گروه حافظ صلح از فدراسیون روسیه متشکل از ۱۹۶۰ پرسنل نظامی مسلح، ۹۰ خودروی زرهی نظامی، ۳۸۰ خودرو و تجهیزات ویژه در طول خط تماس و کریدور لاچین در قره باغ کوهستانی مستقر شد.
بر اساس این بیانیه، مدت اقامت نیروهای حافظ صلح فدراسیون روسیه ۵ سال است و در صورتی که یکی از طرفین آذربایجان و ارمنستان ۶ ماه قبل از پایان دوره، تمایل خود را مبنی بر خاتمه اجرای مقررات فعلی اعلام نکنند این دوره به طور خودکار برای ۵ سال آینده تمدید می شود.
مرکز نظارت مشترک روسیه و ترکیه به منظور افزایش نظارت بر طرف های درگیر با توافقات ایجاد شد.
کریدور لاچین (عرض ۵ کیلومتر) که ارتباط قره باغ و ارمنستان را تامین می کرد تحت کنترل نیروهای حافظ صلح روسیه قرار گرفت.
در این بیانیه آمده است که تمامی پیوندهای اقتصادی و حمل و نقل در منطقه باید بازسازی شود. جمهوری ارمنستان ایمنی خطوط حمل و نقل بین مناطق غربی جمهوری آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان را به منظور سازماندهی تردد شهروندان، وسایل نقلیه و بار در هر دو جهت را تضمین می کند. کنترل خطوط حمل و نقل توسط مقامات خدمت مرزی امنیت فدرال روسیه انجام می شود. بر اساس توافق طرفین، ایجاد ارتباطات حمل و نقل جدید که جمهوری خودمختار نخجوان و مناطق غربی آذربایجان را به هم متصل می کند، تامین می شود.
بازگشت مناطق کلبجر، آغدام و لاچین به آذربایجان نیز در بیانیه سه جانبه منعکس شد.
در ۲۰ نوامبر شهر آغدام و بخش اشغالی منطقه آغدام، منطقه کلبجر در ۲۵ نوامبر و منطقه لاچین در اول دسامبر از اشغال آزاد شدند.
آذربایجان موفق شد این سه منطقه را بدون هیچ خسارتی از اشغال آزاد کند.
در همان زمان در ۲۳ آوریل سال جاری تمامیت ارضی ما به طور کامل احیا شد. بدین ترتیب یک گذرگاه مرزی در مرز آذربایجان و ارمنستان در مسیر لاچین ایجاد شد. آذربایجان در ۲۰ سپتامبر حاکمیت خود را به طور کامل بازگرداند. در نتیجه اقدامات ضد تروریستی محلی که در کمتر از ۲۴ ساعت انجام شد، ارتش غیرقانونی مستقر ارمنستان در خاک آذربایجان تسلیم شد، شرط های آذربایجان را پذیرفت و در نتیجه آذربایجان حاکمیت دولتی خود را به طور کامل تامین کرد.
مظفر فرمانده معظم کل قوا، رئیس جمهور الهام علی اف، پرچم با شکوه سه رنگ آذربایجان را در شهرهای خانکندی، آغدره، خوجالی، عسکران و خوجاوند را در ۱۵ اکتبر سال جاری به اهتزاز درآورد.
رئیس جمهور الهام علی اف در ۳ دسامبر ۲۰۲۰ فرمان تاسیس روز پیروزی در جمهوری آذربایجان را امضا کرد.
بر اساس این فرمان، روز آزادی شوشا از اشغال - ۸ نوامبر به طور رسمی به عنوان روز پیروزی در جمهوری آذربایجان جشن گرفته می شود.
تعدادی از رویدادها در ۸ نوامبر در ارتباط با روز پیروزی برنامه ریزی شده است.
۸ نوامبر در کشور یک روز غیر کاری است.