امروز بیست سال از درگذشت حیدر علی اف، رهبر ملی مردم آذربایجان می گذرد.
به گزارش آپا، یاد و خاطره رهبر ملی در آذربایجان و همزمان در کشورهای خارجی گرامی داشته می شود.
حیدر علی اف در ۱۰ می ۱۹۲۳ در نخجوان به دنیا آمد.
حیدر علی اف که از سال ۱۹۴۴ در سیستم ارگان های امنیتی کار می کرد، از سال ۱۹۶۴ به عنوان معاون کمیته امنیت دولتی زیر نظر شورای وزیران اتحاد جماهیر شوروی آذربایجان، و از سال ۱۹۶۷ به عنوان رئیس آن، به درجه ژنرال رسید. . در آن سالها تحصیلات عالی ویژه را در لنینگراد دریافت کرد و در سال ۱۹۵۷ از دانشکده تاریخ دولتی آذربایجان فارغ التحصیل شد.
در ژوئیه ۱۹۶۹ در جلسه کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی آذربایجان، حیدر علی اف به عنوان دبیر اول کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی آذربایجان انتخاب شد.
حیدر علی اف که در دسامبر ۱۹۸۲ به عضویت دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی انتخاب شد، به عنوان معاون اول رئیس شورای وزیران اتحاد جماهیر شوروی منصوب شد و یکی از رهبران اتحاد جماهیر شوروی شد.
حیدر علی اف در اکتبر ۱۹۸۷ به نشانه اعتراض به خط سیاسی ارائه شده توسط دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی و دبیر کل میخائیل گورباچف از سمت خود استعفا داد.
در ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰، حیدر علی اف در نمایندگی آذربایجان در مسکو در خصوص فاجعه خونین نظامیان شوروی در باکو بیانیه ای ارائه کرد و خواستار مجازات سازمان دهندگان و مجریان جنایت ارتکابی علیه مردم آذربایجان شد. او در ژوئیه ۱۹۹۱ به نشانه اعتراض به سیاست ریاکارانه رهبری اتحاد جماهیر شوروی در مورد وضعیت حاد درگیری در قره باغ کوهستانی، صفوف حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی را ترک کرد.
حیدر علی اف که در ژوئیه ۱۹۹۰ به آذربایجان بازگشت، ابتدا در باکو و سپس در نخجوان زندگی کرد و در همان سال به عنوان نماینده مجلس شورای عالی آذربایجان انتخاب شد. وی در سالهای ۱۹۹۱-۱۹۹۳ رئیس مجلس عالی جمهوری خودمختار نخجوان، معاون شورای عالی جمهوری آذربایجان بود.
در سال ۱۹۹۲، حیدر علی اف در کنگره تاسیس که در نخجوان برگزار شد، به عنوان رئیس حزب آذربایجان نوین انتخاب شد.
در ۱۵ ژوئن ۱۹۹۳، حیدر علی اف که به عنوان رئیس شورای عالی آذربایجان انتخاب شد، با تصمیم مجلس ملی از ۲۴ ژوئن صلاحیت رئیس جمهوری آذربایجان را آغاز کرد. در ۳ اکتبر ۱۹۹۳، در نتیجه رای ملی، حیدر علی اف به عنوان رئیس جمهور جمهوری آذربایجان انتخاب شد. وی در انتخابات بعدی ریاست جمهوری آذربایجان که در ۱۱ اکتبر ۱۹۹۸ برگزار شد، مجدداً به عنوان رئیس جمهور جمهوری آذربایجان انتخاب شد.
حیدر علی اف که با نامزدی خود در انتخابات ریاست جمهوری که در ۱۵ اکتبر ۲۰۰۳ برگزار می شود موافقت کرد، به دلیل مشکلات سلامتی از شرکت در انتخابات خودداری کرد.
حیدر علی اف که مدت ها در کلینیک کلیولند آمریکا تحت درمان بود، در ۱۲ دسامبر ۲۰۰۳ دار فانی را وداع گفت.
وی در خیابان مفاخر آذربایجان به خاک سپرده شد.