سیزدهمین نشست «مجمع جهانی شهری» (WUF13) در شهر باکو آغاز میشود.
خبرگزاری آوا گزارش میدهد که این رویداد مهم جهانی در تاریخ ۱۷ تا ۲۲ مه ۲۰۲۶ برگزار خواهد شد.
در سومین نشست شورای اجرایی برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) در کنیا، تصمیم مربوط به برگزاری سیزدهمین نشست مجمع جهانی شهرسازی (WUF13) در سال ۲۰۲۶ در شهر باکو بهطور رسمی اعلام شد.
مجمع جهانی شهرسازی یک کنفرانس عالیرتبه در زمینه شهرسازی پایدار در سراسر جهان است.
مجمع جهانی شهرسازی (WUF) در سال ۲۰۰۱ از سوی سازمان ملل متحد (UN) با هدف بررسی یکی از مهمترین مسائل دنیای معاصر ـ یعنی شهرنشینی سریع و تأثیر آن بر جوامع، شهرها، کشورها، تغییرات اقلیمی و سیاستگذاریها ـ تأسیس شد.
این مجمع فعالیت خود را در سال ۲۰۰۲ با برگزاری نخستین نشست در شهر نایروبی کنیا آغاز کرده و از آن زمان تاکنون در شهرهای مختلف جهان برگزار میشود.
این مجمع که توسط UN-Habitat سازماندهی میشود، یک پلتفرم عالیرتبه، باز و فراگیر است که به حل مسائل مربوط به شهرسازی پایدار اختصاص دارد.
WUF13 با تمرکز اصلی بر بحران جهانی مسکن، تأمین مسکن شایسته را بهعنوان یکی از حقوق بنیادین بشر و همچنین پایهای برای شهرهای امن، پایدار و فراگیر معرفی میکند.
در تاریخ ۵ ژوئن ۲۰۲۵، الهام علیاف، رئیسجمهور جمهوری آذربایجان، فرمانی با عنوان «درباره تشکیل کمیته سازماندهی در ارتباط با برگزاری سیزدهمین نشست مجمع جهانی شهرسازی سازمان ملل متحد (WUF13)» امضا کرد.
در چارچوب این فروم که به موضوع «مسکن برای همه: شهرها و سکونتگاههای امن و پایدار» اختصاص یافته است، راهکارهای برونرفت از بحران جهانی مسکن، ظرفیتهای تحول سکونتگاههای غیررسمی، ارتباط میان مسکن و تغییرات اقلیمی، ابعاد اجتماعی و اقتصادی تأمین مسکن، و همچنین نقش تأمین مسکن در روندهای بازسازی و نوسازی پس از بحرانها مورد بررسی و تحلیل قرار خواهد گرفت.
WUF13 با گرد هم آوردن دولتها، نهادهای مدیریت محلی، جامعه مدنی، محافل دانشگاهی، انجمنهای حرفهای و بخش خصوصی، زمینه را برای تبادل دانش و تجربیات پیشرو فراهم خواهد کرد.
هدف WUF13 تسریع همکاریهای مشترک در راستای توسعه شهری پایدار و اجرای موفق SDG11 از طریق نشستهای عالیرتبه، گفتوگوها و رویدادهای مشارکتی است.
در نخستین روز سیزدهمین نشست مجمع جهانی شهرسازی، مراسم برافراشتن پرچم برگزار خواهد شد و همچنین، بهعنوان ابتکاری جدید در WUF13، نشستی در سطح وزیران درباره «برنامه نوین شهرسازی» سازماندهی خواهد شد.
ان نشست که با مرحله میانی اجرای ۲۰ ساله «برنامه نوین شهرسازی» همزمان شده است، فرصتی را برای ارزیابی پیشرفتهای حاصلشده، شناسایی چالشهای موجود و ترسیم مرحله بعدی اجرای این برنامه فراهم میکند.
در این نشست که در تاریخ ۱۷ مه تحت ریاست جمهوری آذربایجان برگزار خواهد شد، نمایندگان دولتها گرد هم خواهند آمد تا روند اجرای «برنامه نوین شهرسازی» را بررسی کرده و اولویتهای مرحله بعدی آن تا سال ۲۰۳۶ را مورد بحث قرار دهند.
همسو با موضوع WUF13 با عنوان «مسکن برای همه: شهرها و سکونتگاههای ایمن و پایدار»، در این گفتوگوها توجه ویژهای به مسئله تأمین مسکن بهعنوان یکی از عوامل کلیدی در تقویت فراگیری، پایداری و توسعه تابآور شهری معطوف خواهد شد.
نشست وزارتی، بستری را برای کشورها فراهم میآورد تا به تبادل تجربیات بپردازند، خلأهای موجود را شناسایی کنند و تعهدات خود را در چارچوب «برنامه نوین شهرسازی» تقویت نمایند. همچنین، این نشست در آستانه بررسی سطحبالایی که در سال ۲۰۲۶ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد برگزار خواهد شد، به تقویت پویایی و اراده سیاسی نیز کمک خواهد کرد.
شرکتکنندگان نقش کلیدی تأمین مسکن را در سه محور اصلی — فراگیری اجتماعی و کاهش فقر، رفاه و فرصتهای اقتصادی، و نیز پایداری زیستمحیطی و تابآوری اقلیمی — مورد بحث قرار خواهند داد و دستاوردهای حاصلشده، رویکردهای ملی و اولویتهای مرحله بعدی را بررسی خواهند کرد.
این رویداد با یک گفتوگوی سطحبالا با حضور دولت جمهوری آذربایجان، برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) و نمایندگان سازمان ملل متحد آغاز خواهد شد. پس از آن، وزیران کشورهای عضو بیانیههایی را درباره دستاوردهای ملی و اولویتهای راهبردی خود ارائه خواهند کرد.
در نیمه دوم روز، سه نشست تخصصی موضوعی برگزار خواهد شد. این نشست با تصویب سند «خلاصه رئیس» به کار خود پایان خواهد داد.
این سند، افزون بر انعکاس توصیههای کلیدی، به فرایندهای گزارشدهی در سطح جهانی و نیز اسناد نهایی WUF13، از جمله «فراخوان اقدام باکو»، کمک خواهد کرد.
WUF13 در چارچوب همکاری میان برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat)، دولت جمهوری آذربایجان و دیگر طرفهای ذینفع برگزار میشود و شامل مراسم افتتاحیه و اختتامیه، مجامع، گفتوگوها، نشستهای ویژه، میزگردها و نمایشگاه «Urban Expo» خواهد بود.
علاوه بر این، در چارچوب سیزدهمین مجمع جهانی شهرها (WUF13)، رویدادهای مشارکتی در دستههای «اهداف توسعه پایدار در عمل»، «سازمان ملل متحد واحد»، «صدای شهرها»، «رویدادهای شبکهسازی»، «آکادمی WUF»، «کتابخانه شهر» و «سینمای شهر» برگزار خواهد شد و فرصت مشارکت در نمایشگاههای «Urban Expo» نیز فراهم میشود.
گفتوگوها: شکلدهی به دستور کار جهانی مسکن
گفتوگوهای سطحبالا که جهتگیری مباحث جهانی را تعیین میکنند، هسته اصلی برنامه WUF13 را تشکیل میدهند. در چارچوب این گفتوگوها، ارتباط میان تأمین مسکن با فراگیری، پایداری و نظامهای شهری بررسی خواهد شد. علاوه بر این، هر یک از گفتگوها یک جنبه مهم از تأمین مسکن را مورد بحث قرار خواهد داد:
-
بحران جهانی مسکن: راه برونرفت چیست؟
-
دگرگونی سکونتگاههای غیررسمی و زاغهها
-
تأمین مسکن در بازسازی و نوسازی شهرها پس از بحران
-
ارتباط میان سیاستهای اقلیمی و سیاستهای مسکن
-
تأثیرات اجتماعی و اقتصادی تأمین مسکن
-
رویکردهای نوین در تأمین مالی مسکن
هدف از این گفتوگوها، پیوند دادن چالشهای جهانی با راهحلهای عملی و تعهدات مشترک است.
در چارچوب نشستهای ویژه، موضوعاتی همچون سازگاری با تغییرات اقلیمی، تأمین مسکن، سکونتگاههای غیررسمی، نوسازی شهری، دیجیتالیسازی، سازوکارهای تأمین مالی و توسعه شهری فراگیر در کانون توجه قرار دارند.
این نشستها با فراهم کردن بستری برای گفتوگوهای تخصصیتر، تجربهها، همکاریهای مشارکتی و رویکردهای نوآورانه مناطق مختلف جهان را به نمایش میگذارند.
از جمله موضوعات این نشستها میتوان به موارد زیر اشاره کرد: تأمین مسکن در کانون توجه ائتلافهای جهانی، نشست ویژه کشور میزبان WUF13، نبض خانههای سالم، تأمین مسکن مقرونبهصرفه در آفریقا (در قالب نشست ویژه با فرمت «اتاق معاملات فشرده» برای سرمایهگذاران)، شهرها بهعنوان فضای بازی، میراث فرهنگی و بازآفرینی شهری فراگیر ـ نگاهی نو، گذار از مدیریت پسماند به اقتصاد چرخشی، روایتهایی از «خطوط تماس»: توسعه میراث اقلیمی شهری، تابآوری شهری فراگیر در کشورهای جزیرهای کوچک در حال توسعه، اقتصاد «آبی» و گردشگری پایدار، و همچنین نشست ویژه اختتامیه WUF13.
مجامع: قدرت صداهای جمعی
مجامع، بسترهای ویژهای را فراهم میکنند تا گروههای همسو گرد هم آیند، درباره نقشهای خود تبادل نظر کنند و اولویتهای مشترک را در چارچوب دستور کار جهانی شهرسازی بیان نمایند.
این مجامع، دولتهای محلی و منطقهای، سازمانهای محلی و جامعهمحور، نمایندگان زنان و جوانان، فعالان حوزه تجارت و صنعت، و نیز نمایندگان پارلمانها را برای تبادل دیدگاه پیرامون مهمترین مسائل شهرسازی در کنار یکدیگر قرار خواهند داد.
با تقویت گفتوگو میان این گروهها، مجامع به انعکاس دیدگاههای متنوع در نتایج نهایی رویداد کمک خواهند کرد و تلاش جمعی برای توسعه پایدار شهری را تقویت میکنند.
میزگردها: گذار از گفتوگو به اقدام
در این مجمع همچنین میزگردهایی بهعنوان نشستهای عملمحور برگزار خواهد شد که در آن شرکا و همکاران برای تبادل نظر درباره مسائل کلیدی شهرسازی گرد هم میآیند. این بحثها ضمن ایفای نقش بهعنوان بستری برای تعریف مواضع مشترک و بررسی گزینههای موجود برای مواجهه با چالشهای نوظهور، پروژهها، ابتکارات و فعالیتهای پژوهشی را نیز ارائه میکنند که ارزش فراگیری و یادگیری متقابل برابر را نشان میدهد.
میزگردها شامل ۱۲ نشست هستند که به گروهها یا حوزههای موضوعی مشخص اختصاص دارند: «سازمان ملل متحد واحد»، دولتهای محلی و منطقهای، سازمانهای تجاری، زنان، افراد دارای معلولیت، نمایندگان پارلمان، محافل دانشگاهی، کودکان و جوانان، متخصصان، سازمانهای جامعهمحور و فعالان محلی، حقوق مردمان بومی و حقوق سالمندان.